Fighting graft: Let’s fry all fish like China

            I must make a clean breast that proposing that some criminals be hanged is not such cool, especially for the biggies who commit graft-related crimes aka Ufwisadi. I know; my pals, human rights activists can be tickled. Sweat it not pals. Whose right’s more vital than that of the other?  Some condemn death penalty even for killers! Where do we put the right of the victims of homicide?

            After getting news that one bugger’s making cool $ 3,500 to 4,000 per sec., my friend in Beijing called me. He’s baffled to learn that begging hunk like ours could coddle such a criminal. He wondered where the powers that be were. He asked if we’d a firing squad or a hangman or something to see how his hunk could help in providing us with one. I warned him that human rights don’t allow such actions. He quoted Jeremy Bentham, a renowned social reformer, saying that human rights are but “Nonsense upon Stilts.” Thus, it isn’t bad to goad for the frying of all fish involved in graft, particularly abundant sharks we’ve. If you’ve forgotten, I can jog your mind. Remember Kagoda aka Roast Tamu l’Aziz, Jimmy Rugemalayer, Singasinga Setiiii, Andy aka Vijisenti, Ni Zero Kadamage, Lungumi, Simmie Kisssssena of UdA and many more? If it were China, such buggers would have been history.

To me, criminals have never been in my good graces. If I’d my way, theirs would only be bullets if not a hangman’s noose. I hate them more than the devil itself. They kill many innocent boozers whose offices they use to rob and vend as it’s been for over 30 years since Mzee Mchonga exited power. That time, I remember; a lost friend of mine, Kim Ndayishimiye Abel’s worried; the hunk’d go to the dogs; which it did.

I used to love the West. When it started double standard behavior, I shifted to China vis-à-vis how it deals with criminals who rob the hunk.  China doesn’t pay any hoot to human rights, especially when those defended are animals. Again, I hate Chinese who poach our animals.

Those who grew up under Mzee Nchonga may remember how we used to enjoy free social services now fisadis and their abettors in power enjoy alone. At the time, China and Bongo were all socialistic hunks.  When the going got tough, both hunks shelved socialism.  The difference is however; China became an economic miracle of the world for ruthlessly taking on graft. Bongo became an economic debacle for blessing graft. Guess what, if Bongo were China scams such as EPA, Escrow, Lugumi, Kagoda, Meremeta, Mwananchi Gold, UDA and the one in which one puta was making a seven million killing per minute wouldn’t have been shelved up till the dust settles down so that boozers can–once again–forget.  I’m not making this up. Are you updated?   How if all implicated criminals are in our streets eating kukus as their victims are eating dust.

China beats us at dispensing justice. There are no sacred cows or biggies or sharks. China equally ruthlessly fries criminals. It pays no damn even if the culprit’s a president or the presidente sharing bed with the big man as it is in Africa. Remember what happened to Chairman Mao’s concubine, Jiang Qing or Madame Mao?

Though many boozers are blaming the culprit of seven million dosh, where’s the govt? Did this criminal act alone? The day we’re told he’s apprehended, President Joni Kanywaji Mugful said there were abettors in the TRA.  Since then, nothing’s ever been heard about apprehending his accomplices. What’s up? And who’s fooling whom? Mugful told us; the punk’s in good hands. Is that all? Boozers need updates to gauge if justice’s done or not. Why trusting the same crooks that allowed criminals to rob our hunk while they’re supposed to be behind bars waiting to face the music had Bongo been China. Isn’t his case going to end up just like Escrow, Kagoda, UDA, Lungumi and many more that seem to have already been swept under the carpet? Sometimes, I wonder how sane people could become insane and blind this way. So, too, I wonder to hear some complaining that those baying for the blood of criminals are saying vitu vya ovyo ovyo or nonsense, really? It pains behind imagination when nonsense is treated honourably while wisdom is turned into nonsense as it recently happened when one boozer wanted former biggies crucified.

Let’s wrap up asking Danganyika to not only swig China’s dosh. We need to emulate even its doggedness in fighting grafts so that our hunk could enjoy abundant resources it is endowed with.

Guardian: Sunday.

Kumbe tukiamua kama taifa tunaweza!

            Zoezi la ununuzi wa madawati nchini linatia moyo sana. Zoezi hili pia lina somo kuwa kumbe Afrika ikiamua inaweza kujitegemea na kuachana na uombaomba na kopa kopa. Kama alivyowahi kusema marehemu baba wa taifa, kweli uchumi tunao ila tumeukalia.

Jambo jingine linalojitokeza kwenye zoezi la kujitosheleza kwa madawati ni ukweli kuwa tulichokuwa tunakosa ni muamko na vipaumbele. Nadhani, baada ya kumaliza zoezi la madawati, tuhamie kwenye vitanda kwenye hospitali na zahanati zetu. Kama tutaendelea kubana na kupunguza matumizi yasiyo ya lazima, tunao uwezo wa kujitosheleza kwa kila kitu kama taifa kiasi cha kuwa mfano bora kwa nchi nyingine ambazo hazijachukua hatua kama tulizokwisha kuchukua.

Leo tutaongelea mambo machache ambayo taifa letu limeonyesha kuwa waafrika wana kila sababu ya kujikomboa na kuondokana na udhalilishwaji kimataifa na kitaifa.

Mosi, angalia jinsi fedha nyingi za umma zilivyookolewa baada ya kuopiga marufuku safari za nje ambazo nyingi zilikuwa ni kwenda kufanya shopping na kujilipa per diem kwa wezi wachache wenye madaraka.

Eneo jingine ni utenguaji wa uteuzi wenye kutia shaka. Hili litasaidia kila mteuliwa kujua kuwa yuko kwenye ofisi ya umma kuwatumikia wananchi na si kuwatumia au kuzitumia ofisi kama kijiko cha kuchotea utajiri. Ukiachia safari za nje, kuna hili la kuanzishwa kwa mahakama ya mafisadi. Si haba, hatua hii inatoa tahadhari kuwa sasa mafisadi wajiandae. Tusiridhike na kubweteka na mahakama. Tubadili mifumo na sheria zetu ili kupambana na jinai hii inayotishia mshikamano na mustakabali wa taifa. Sasa mahakama tunayo. Twende mbele na kuwakamata mafisadi bila kuangalia sura wala mafungamano kama ilivyo sasa.

Ukiachia kulega lega kwenye mapambano dhidi ya ufisadi–ambayo, kimsingi, yanamtegemea rais peke yake–kuna eneo jingine ambapo tumepiga hatua ambayo ni kupunguza ukubwa wa serikali. Hatua hii  licha ya kuokoa fedha nyingi na kusambaza ajira kwa watu wengine badala ya kung’ang’aniwa na watu wachache imeleta damu mpya kwenye nafasi za juu. Hakuna kitu kimesaidia kupunguza matumizi ya fedha za umma kwenye ajira zisizo na ulazima kama kuwa na baraza kubwa la mawaziri. Sambamba na kupunguza ukubwa wa baraza la mawaziri, tunaishauri serikali kuhakikisha haiongezi idadi ya mikoa au wilaya. Kama tungeangalia kwa makini, kuna baadhi ya mikoa iliyoanzishwa kisiasa zaidi ya uhitaji.

 Pamoja na kufanya vizuri kwenye mambo yaliyotajwa hapo juu, kuna maanguko. Haya ni pamoja na:

Mosi, kuminya demokrasia kwa kuwazuia na kuwafungia wabunge wa upinzani kuhudhiria bunge jambo ambalo linawanyima fursa ya kufanya kazi waliyotumwa kufanya na wale wanaowawakilisha. Pia kuendelea na uhuni ambao umekuwa ukiendelea bungeni ni ushahidi kuwa licha ya kuvunja katiba na haki za binadamu, tunajenga dhana kuwa serikali inaogopa demokrasia hasa kukosolewa jambo ambalo linapaswa kuchukuliwa kama chachu ya maendeleo. Isitoshe, nchi hii si mali ya chama fulani wala kundi fulani la watu eti kwa vile lilipata kura nyingi. Inashangaza kuona serikali inajiwekea rekodi mbaya kwa kuwapuuzia wananchi wapatao milioni sita na ushei ambao hawakuichagua. Hata wangekuwa wawili au mtu mmoja, bado wana haki ya kusikilizwa mawazo yao hata kama hayawafurahishi wala kupendwa na waliopo madarakani.

Sehemu nyingine tulipoanguka ni kutokuwa na ithibati na kutenda haki sawa katika vita ya ufisadi. Unashangaa kuona watumishi wanaotuhumiwa kusaidia wizi kwa mfano bandarini kufukuzwa kazi au kusimamishwa wakati watuhumiwa wa kashfa kubwa kama vile Lugumi, Escrow na nyingine wakiendelea kutanua. Je kunani nyuma ya pazia au nchi yetu imegawika kwenye matabaka ya sacred and black cows?

Sehemu nyingine tulipoanguka sana ni ile rais kuonekana kama yuko juu ya katiba akiamua nani afanyiwe au asifanyiwe nini hasa kuhusiana na tuhuma za ufisadi na matumizi ya fedha za umma, matumizi mabaya ya madaraka na uzembe. Rejea, kwa mfano, rais kutoa hakikisho kwa watangulizi wake hivi karibuni baada ya baadhi ya watanzania–ambao kimsingi, ndiyo wahanga wa kadhia zilizotajwa hapo juu–kutaka baadhi ya wakubwa wafikishwe mahakamani kwa kadhia tajwa. Hii inajenga dhana kuwa kuna watu wasioguswa hata wakabiliwe na jinai kiasi gani. Hii si sawa na si vizuri kwa taifa linalotaka kujirekebisha tokana na makosa ya nyuma huku likitoa onyo kwa wajao.

Sehemu nyingine ni ile hali ya serikali ya sasa kushindwa kuwakamata watuhumiwa wakubwa wa biashara haramu ya mihadarati. Japo ni mapema kuilamu serikali, kwa namna ilivyokaa kimya bila kuonyesha makucha yake dhidi ya kazia hii, uharibifu unazidi kutendeka kwa taifa na watu wetu.

Tumalizie kwa kuitaka serikali irekebishe kasoro zilizotajwa huku ikiongeza mkazo kwenye maeneo ilikofanikiwa. Kwani, bado watanzania wanakabiliwa na changamoto ambazo nyingi zake zinasababishwa na ukosefu wa nia thabiti, vipaumbele na ushirikiano katika kupambana nazo. Pia tunashauri kuwa baada ya kukamilisha madawati mashuleni twende kwenye taasisi nyingine kama mahospitali, zahanati, vituo vya kulelea watoto yatima na wazee na nyinginezo ambazo zina hali mbaya bila kusahau kuongeza nguvu katika kupambana na jinai ya mauaji ya watu wenye ulemavu wa ngozi.

Chanzo: Tanzania Daima.

Mlevi hakuangusha futari mwaka huu

Japo wengi wamejivuvumua kwa kuangusha futari la kukata na kisu kama siyo shoka, mwenzenu mwaka huu sikujaliwa kuwafurisha walevi. Kwanza, mimi si mtu wa kufuata mkumbo kama wengine ninaowajua waliofanya hivyo. Pia nikiangalia gongo, bangi na njia nyingi haramu nyingi ninazotumia kupata njuluku, nilimuogopa bwana God hata kama siamini kama yupo au hayupo na kama ni ke au me au it.

            Japo walaji hawaulizi namna mfuturishaji au mtoa sadaka alivyochuma njuluku zake na kama analipa kodi au aliuza bwimbwi au kupiga toka kwenye fuko la umma au kuhonga mwili akapata cheo, nafsi yangu ilinisuta. Maana njuluku ya bangi na gongo wapi na wapi kununulia futari. Mimi siyo kama wale wagema pombe maarufu wa Msimbazi ambao eti nao wanafurisha. Kwa vile njuluku zangu ninazokopesha walevi wenzangu huwa natoza riba, naona kama njuluku yangu ni haramu kununulia futari ukiachia mbali bi mkubwa niliye naye kuwa kimada na si mke niliyempata kwa ndoa. Kama haitoshi, mimi huwa nafunga usiku wakati nikienda kulala. Hivyo, niliona kama nitakuwa nafanya unafiki kuandaa futari wakati sitimizi vigezo. Hivyo, wenzenu baada ya mwezi mtukufu kupita, nitalisha badala ya kufuturisha. Hata hayo mavazi ya kimanga mie sivai. Kwa sababu dini si mavazi kama tutaondoa kuingia mkenge hadi tukapwakia utamaduni watu–huku tukitukana wetu–na kuugeuza dini. Kwa mfano, mwenzenu sikuona sababu ya kulanguliwa ile kitu inayoagizwa umangani eti kufuturia utadhani uswahilini hatuna vyakula. Jamaa yangu aliniacha hoi aliposema eti ukila ile kitu unapata dhawabu kana kwamba ukila viazi hupati. Basi ingekuwa hivyo hata maji na vyakula vingine vingeagizwa huko japo havipo  zaidi ya hiyo kitu.

            Nimeamua kutoa maelezo ili wabaya wangu wasijesema sikufanya hivyo kwa sababu sikuwa na njuluku au ubahiri kama wa ndugu zangu akina thithi tunathema ukweli mtupu hata wakiongopa. Hasha. Nilikuwa nimepata fedha toka kwa baadhi ya mafisadi ambao wameomba nisitaje majina yao baada ya kuwatishia ningewachoma kwa Dk Kanywaji awatumbulie mbali.

Naona yule anatikisa kichwa. Vitu vyote duniani haramu lakini siyo njuluku. Uliwahi kuona kanisa au msikiti vikikataa kupokea njuluku au kuuliza wanaotoa sadaka walilpataje njuluku zao? Mara hii umesahau kanisa moja kule Kinondoni lililopewa minjuluku na fisadi wa EPA likasepa na kumbariki? Nilikuwa nangojea kusikia mafwisadi wa Escrow nao wafuturishe ili nimwage radhi kwa waroho ambao wangepwakia njuluku haramu kama hii japo bado wengi wamepwakia haramu nyingine na radhi yangu iwakumbe.

            Japo dini yangu ni ganja na ulabu, niliamua kujiuliza maswali kadhaaa. Kwani mimi ni wa kwanza kutumia njuluku-shaka kufuturishambo mbona juzi nilimuona yule kinara namba mbili mama wa Suluhu akiwa sambamba na fisadi wa UDa wakitoa misaada kwa ajili ya futari? Kwa hiyo basi, usishangae hata changu, muuza unga, mlevi, fisadi hata jambazi akafuturisha. Wote tunahitaji maghufira au vipi?

            Pili, sikutaka kuwakwaza wachovu wanaoweza kula chochote kiwe halali au haramu ilmradi cha dezo. Unaposikinisha walevi–hata kama utahakikishwa ulinzi–lazima ujue unatenda dhambi isiyo na msamaha ardhi na mbinguni ya kuwageuza wala chochote ka nchwa.  Wapo ambao wasingejali hata kama futari yangu ingeaandaliwa na nyumba ndogo au kafiri. Walevi wangetafunilia mbali ili baadaye wamalizane na huyo muumba wao. Kwa vile mlevi nimesoma falsafa ya kila kitu, najua kuwa uharamu wa vitu mara nyingi uko kwenye mila lakini si vitu anwai. Uliwahi kusikia kiazi, yai au nyanya za Kiswahili zikiitwa haramu? Walioleta hii kitu kweli waliwazidi waswahili ujanja. Walifanya mila zetu kuwa haramu na zao takatifu lakini si makulaji yetu. Ulitaka wafe njaa?  Hata huu mma tunaopiga waliukataza ili tusilewe tukawapuyia hadi tungoje tuingie kutamuni. Mwenzenu nakata kalaji hapa hapa huko sijui kama nitakuwa na umio wala tumbo ya kutunzia ulabu wenyewe.

            Siku moja jamaa mmoja asiyeamini Mungu aliniacha hoi. Alisema eti kama dini zingebatilisha vyakula kwa vile vimezalishwa na washenzi kwenye ardhi ya kishenzi isiyo takatifu, basi angeziheshimu.

            Hebu niulize kibangi bangi. Hivi hawa waliowasikinisha walevi kupitia ujambazi kila aina nao walikuwa wamefunga kweli? Ili iweje wakati wao walishafungwa ahera na duniani? Hata hivyo sishangai. Maana juzi nilivyowaona akina shehe John, Paulo na Lameck wakifuturu bila kufunga nilibakia kucheka kama wanavyonicheka. Mambo ya siku hizi bwana, wakati mwingine yanachekesha badala ya kuliza. Kila mtu anataka afuturishe hata maofisi ya umma. Sijui hiyo njuluku inatoka bajeti gani? Hivi, kama wale waumini wa kimila wakitaka nsaada au nchango kwenye madogori yao makampuni yatajihimu kuwachangia kama “yanavyofuturisha” hata kama ni kulisha tu?

            Naona yule anasonya. Kama nimekukwaza kaka samehe sabini mara sabini au vipi? Sisi tuliosoma falsafa ya utamaduni na ukombozi (Cultural emancipatory philosophy) uhoji kila kitu hata mama zetu walivyotubeba matumboni. Hatumuogopi , kumuonea wala kumpendelea mtu au jambo. Sijui kama umangani naweza kwenda na mibangi na gongo yangu na kufanya vitu hadharani kabla ya kunyotolewa roho. Mila ya babu zangu ni kwamba kitoto kikizaliwa lazima kipewa ulabu ili kutibu tumbo na kukikaribisha duniani. Lakini kwa wenzetu kitu hii ni ushenzi na haramuni! Ya kweli hayo? Hebu tuyaache. Wakati mwingine halali inaweza kuwa haramu na haramu ikawa halali kama hakikisho la wanene alilotoa Dk Kanywaji hivi karibuni. Sijui naye nimtumbue?

Chanzo: Nipashe Jumamosi.

Hapa Dokta Magufuli akubali ameteleza

Hivi karibuni, rais John Pombe Magufuli aliwashangaza, kuwazodoa, kuwanyamazisha na kuwachanganya mengi ukiachia mbali naye kujichanganya. Akipokea ripoti ya uchaguzi mkuu wa 2015, Magfuli aliwamua–kwa makusudi kabisa–kufyatua kombora lake la kwanza lilioacha mashabiki na wapenzi wake wakigawanyika na wengine kuanza kutia shaka spirit na sincerity ya juhudi zake za kupambana na ufisadi. Hii ilitokana na kutoa hakikisho kwa watangulizi wake dhidi ya kashfa mbali mbali zinazowakabili kiasi cha baadhi ya watanzania kutaka wafikishwe mahakamani kujibu tuhuma hizo.

 Magufuli alikaririwa akiwaambia marais wastaafu hawa akisema, “Wala usisikilize kelele nyingine hizi za ovyoovyo. Wewe uko salama na hilo ndilo jukumu langu kama Rais wa Awamu ya Tano kuhakikisha viongozi wote wastaafu wako salama.”  Sijui hapa tuamini nani kati ya katiba na rais? Maana, wajibu wa kumlinda kila mtanzania bila kujali cheo chake ni wa katiba na watanzania wote bila ubaguzi wala upendeleo. Pia marais wastaafu wana kinga kikatiba na si kwa matakwa wala hakikisho la rais. Rais anapata wapi mamlaka ya kuwalinda marais wastaafu? Je hii haiwezi kutafsiriwa kama rais kujiweka juu ya sheria jambo ambalo linapingana na matakwa na matarajio ya waliomchagua?

 Kuzidi kuwatoa hofu aliowaita wazazi wake hofu–pamoja na mengine mengi–Magufuli aliongeza, “Mjue mimi mtoto wenu nipo. Watachonga lakini nataka kuwahakikishia mtaishi kwa amani. Mengine hata mkiyasikia, tupa pembeni kwa sababu mimi ni kiongozi wenu mwenye jukumu la kuliongoza Taifa hili nipo pamoja nanyi.” Je Magufuli anadhamiria kufanya hivyo–huku akijua ni kinyume cha kiapo chake cha kuwatendea kwa usawa watanzania–au alikuwa anatafuta kuungwa mkono kwenye mchakato wa kukabidhiana uenyekiti wa Chama Cha Mapinduzi (CCM) kulikokuwa kumeanza kuzua utata ukiachia mbali kukwama hata kutokea shutuma za kukwamishana kwa kuogopa kutumbuana? Je Magufuli alikuwa anatania au ulimi uliteleza? Maana Magufuli aliapa kulinda na kutekeleza katiba ya nchi bila upendeleo, huba wala chuki.  Wapo wanaohoji anakopata uhalali, jeuri na nguvu ya kusema haya aliyosema Magufuli. Je anayepaswa kusamehe mtu makosa yake zaidi ya mahakama ni nani nchini? Kama watanzania wanataka wahusika washitakiwe, yeye ni nani au anataka kuifanya Tanzania mali yake binafsi?  Tundhani ni busara rais awasikilize wananchi wanataka nini na si yeye anataka nini; vinginevyo akiri kuwa yuko madarakani kuwatumia na si kuwatumikia wananchi.

 Wakosoaji wake wanaona kama Magufuli anaufanya urais wake kuwa urithi na si dhamana aliyoaminiwa na wananchi anaoanza kuwapiga teke sasa akikumbatia wale waliowanyonya na kuwaongezea umaskini kwa sera mbovu na kuendelea kulipwa marupurupu makubwa na lukuki wakati wengine hakuna walichofanya zaidi ya kuliangamiza taifa kiuchumi. Tunadhani rais hana haja ya kuwapa silaha wakosoaji na wapinzani wake kwa kujiingiza kwenye siasa za kulindana ambazo ni kinyume cha katiba na ahadi alizotoa kwa watanzania kuwatumikia bila ubaguzi wala upendeleo. Rejea maneno ya Magufuli mwenyewe ambaye amekuwa akiwatuhumu watangulizi wake kuridhia utapeli kama vile wafanyakazi hewa, kutofunga mita ya kupima mafuta yanayoingia nchini, kutwaa mali za umma kama vile Mgodi wa Makaa ya Mawe wa Kiwira, UDA, Escrow na kashfa nyingine nyingi. Ni kama Magufuli anaanza kujichanganya, kuwachanganya wananchi na kujipiga mwenyewe.

Wapo wanaoona kama rais anaanza kuwasha moto ambao hawezi kuuzima hasa wakati huu ambapo taifa lipo msambweni baada ya wabunge wa upinzani kuhujumiwa bungeni. Hapa kinachotakiwa ni busara na si siasa za mitandao ya kulindana. Nadhani hata ndani ya CCM Magufuli alisifika kutokuwa na mitandao. Sasa iweje sasa aanzishe mitandao hata kama ni ya wastaafu? Kama watanzania wanataka wahusika washitakiwe yeye ni nani au anataka kuifanya Tanzania mali yake binafsi? Rais awasikilize wananchi wanataka nini na si yeye anataka nini vinginevyo akiri kuwa yuko madarakani kuwatumia na si kuwatumikia wananchi. Nadhani Magufuli alichaguliwa na kuapa kuilinda na kuitekeleza katiba ya nchi bila upendeleo, huba wala chuki. Yuko ikulu kuwalinda watanzania na si watawala wa zamani wanaokabiliwa na tuhuma za ufisadi, ubabaishaji, kuisababaishaji na kuiingiza nchi kwenye umaskini bila sababu. Nadhani Magufuli anajua tuhuma zinazowakabili wahusika. Wapo wanaotuhumiwa kwa kashfa kama vile k uuza mbuga ya wanayama ya Loliondo, EPA, NBC, Kiwira na uwekezaji wa kijambazi wakati wakati wengine wakikabiliwa na wizi wa EPA, Escrow, UDA, utoroshaji wanyama hai, ujangili, uzembe, uzururaji, matumizi mabaya ya fedha za umma na mengine mengi. Siku zote Magufuli amesikika akisema anakerwa na uovu. Je hayo yaliyoorodheshwa hapo si uovu au anachagua nani awe muovu na nani asiwe?

Ifahamike kuwa Tanzania ni ya watanzania wote na si watawala wao wawe waliopo au waliopita.

Kazi ya Magufuli ni kuhakikisha usalama wa kila mtanzania na si marais wastaafu vinginevyo tubadili katiba inayotamka kuwa Tanzania ni mali ya wananchi na si watawala.

Wapo wanaoona kama maneno yake ni tofauti na kauli zake za kuleta Tanzania mpya isiyo na ufisadi wakati anakumbatia ufisadi wa wakubwa akiwapatiliza wadogo.    

Tumalizie kwa kumkubushia kauli yake aliyotoa hivi karibuni akihutubia kwenye kufungua mradi wa mawasiliano wa polisi kwenye viwanja vya Biafra aliposema, “Watanzania wamechoka na fedha zao kuliwa na watu wachache… wakale mali za bibi zao kule.” Kwa waliomsikiliza vizuri, walishangaa mantiki ya kauli yake. Hivi hawa wachache anaoongelea Magufuli ni wapi wakati anaowakingia kifua ni wachache pia; au ni kwa vile walikuwa na madaraka? Je kunani kwenye ndoa hii baina ya rais na marais wastaafu? Inatoa picha gani kwa viongozi wajao?

Chanzo: Mseto wiki hii.

Kumbe tukiamua kama taifa tunaweza!

            Zoezi la ununuzi wa madawati nchini linatia moyo sana. Zoezi hili pia lina somo kuwa kumbe Afrika ikiamua inaweza kujitegemea na kuachana na uombaomba na kopa kopa. Kama alivyowahi kusema marehemu baba wa taifa, kweli uchumi tunao ila tumeukalia.

Jambo jingine linalojitokeza kwenye zoezi la kujitosheleza kwa madawati ni ukweli kuwa tulichokuwa tunakosa ni muamko na vipaumbele. Nadhani, baada ya kumaliza zoezi la madawati, tuhamie kwenye vitanda kwenye hospitali na zahanati zetu. Kama tutaendelea kubana na kupunguza matumizi yasiyo ya lazima, tunao uwezo wa kujitosheleza kwa kila kitu kama taifa kiasi cha kuwa mfano bora kwa nchi nyingine ambazo hazijachukua hatua kama tulizokwisha kuchukua.

Leo tutaongelea mambo machache ambayo taifa letu limeonyesha kuwa waafrika wana kila sababu ya kujikomboa na kuondokana na udhalilishwaji kimataifa na kitaifa.

Mosi, angalia jinsi fedha nyingi za umma zilivyookolewa baada ya kuopiga marufuku safari za nje ambazo nyingi zilikuwa ni kwenda kufanya shopping na kujilipa per diem kwa wezi wachache wenye madaraka.

Eneo jingine ni utenguaji wa uteuzi wenye kutia shaka. Hili litasaidia kila mteuliwa kujua kuwa yuko kwenye ofisi ya umma kuwatumikia wananchi na si kuwatumia au kuzitumia ofisi kama kijiko cha kuchotea utajiri. Ukiachia safari za nje, kuna hili la kuanzishwa kwa mahakama ya mafisadi. Si haba, hatua hii inatoa tahadhari kuwa sasa mafisadi wajiandae. Tusiridhike na kubweteka na mahakama. Tubadili mifumo na sheria zetu ili kupambana na jinai hii inayotishia mshikamano na mustakabali wa taifa. Sasa mahakama tunayo. Twende mbele na kuwakamata mafisadi bila kuangalia sura wala mafungamano kama ilivyo sasa.

Ukiachia kulega lega kwenye mapambano dhidi ya ufisadi–ambayo, kimsingi, yanamtegemea rais peke yake–kuna eneo jingine ambapo tumepiga hatua ambayo ni kupunguza ukubwa wa serikali. Hatua hii  licha ya kuokoa fedha nyingi na kusambaza ajira kwa watu wengine badala ya kung’ang’aniwa na watu wachache imeleta damu mpya kwenye nafasi za juu. Hakuna kitu kimesaidia kupunguza matumizi ya fedha za umma kwenye ajira zisizo na ulazima kama kuwa na baraza kubwa la mawaziri. Sambamba na kupunguza ukubwa wa baraza la mawaziri, tunaishauri serikali kuhakikisha haiongezi idadi ya mikoa au wilaya. Kama tungeangalia kwa makini, kuna baadhi ya mikoa iliyoanzishwa kisiasa zaidi ya uhitaji.

 Pamoja na kufanya vizuri kwenye mambo yaliyotajwa hapo juu, kuna maanguko. Haya ni pamoja na:

Mosi, kuminya demokrasia kwa kuwazuia na kuwafungia wabunge wa upinzani kuhudhiria bunge jambo ambalo linawanyima fursa ya kufanya kazi waliyotumwa kufanya na wale wanaowawakilisha. Pia kuendelea na uhuni ambao umekuwa ukiendelea bungeni ni ushahidi kuwa licha ya kuvunja katiba na haki za binadamu, tunajenga dhana kuwa serikali inaogopa demokrasia hasa kukosolewa jambo ambalo linapaswa kuchukuliwa kama chachu ya maendeleo. Isitoshe, nchi hii si mali ya chama fulani wala kundi fulani la watu eti kwa vile lilipata kura nyingi. Inashangaza kuona serikali inajiwekea rekodi mbaya kwa kuwapuuzia wananchi wapatao milioni sita na ushei ambao hawakuichagua. Hata wangekuwa wawili au mtu mmoja, bado wana haki ya kusikilizwa mawazo yao hata kama hayawafurahishi wala kupendwa na waliopo madarakani.

Sehemu nyingine tulipoanguka ni kutokuwa na ithibati na kutenda haki sawa katika vita ya ufisadi. Unashangaa kuona watumishi wanaotuhumiwa kusaidia wizi kwa mfano bandarini kufukuzwa kazi au kusimamishwa wakati watuhumiwa wa kashfa kubwa kama vile Lugumi, Escrow na nyingine wakiendelea kutanua. Je kunani nyuma ya pazia au nchi yetu imegawika kwenye matabaka ya sacred and black cows?

Sehemu nyingine tulipoanguka sana ni ile rais kuonekana kama yuko juu ya katiba akiamua nani afanyiwe au asifanyiwe nini hasa kuhusiana na tuhuma za ufisadi na matumizi ya fedha za umma, matumizi mabaya ya madaraka na uzembe. Rejea, kwa mfano, rais kutoa hakikisho kwa watangulizi wake hivi karibuni baada ya baadhi ya watanzania–ambao kimsingi, ndiyo wahanga wa kadhia zilizotajwa hapo juu–kutaka baadhi ya wakubwa wafikishwe mahakamani kwa kadhia tajwa. Hii inajenga dhana kuwa kuna watu wasioguswa hata wakabiliwe na jinai kiasi gani. Hii si sawa na si vizuri kwa taifa linalotaka kujirekebisha tokana na makosa ya nyuma huku likitoa onyo kwa wajao.

Sehemu nyingine ni ile hali ya serikali ya sasa kushindwa kuwakamata watuhumiwa wakubwa wa biashara haramu ya mihadarati. Japo ni mapema kuilamu serikali, kwa namna ilivyokaa kimya bila kuonyesha makucha yake dhidi ya kazia hii, uharibifu unazidi kutendeka kwa taifa na watu wetu.

Tumalizie kwa kuitaka serikali irekebishe kasoro zilizotajwa huku ikiongeza mkazo kwenye maeneo ilikofanikiwa. Kwani, bado watanzania wanakabiliwa na changamoto ambazo nyingi zake zinasababishwa na ukosefu wa nia thabiti, vipaumbele na ushirikiano katika kupambana nazo. Pia tunashauri kuwa baada ya kukamilisha madawati mashuleni twende kwenye taasisi nyingine kama mahospitali, zahanati, vituo vya kulelea watoto yatima na wazee na nyinginezo ambazo zina hali mbaya bila kusahau kuongeza nguvu katika kupambana na jinai ya mauaji ya watu wenye ulemavu wa ngozi.

Chanzo: Tanzania Daima Jumapili.

Kwa wanandoa na watarajiwa burudika na wimbo huu wa kikikuyu

 Wewe ni nyama ya nyama zangu

Wewe ni mfupa wa mfupa wangu

Wewe ndiye Mungu amenichagulia

Wewe uwe furaha ya moyo wangu

Tumekuja hapa mbele

Mbele ya wazazi wangu

Mbele ya marafiki zangu

Mbele ya kanisa ya Mungu

changu ni chako
changu ni chako

Nitaishi nawe

Si kwa muda bali milele

Tutatenganishwa na kifo


Mtunzi wa wimbo huu ni Joyce Wanjiru

Milioni saba kwa dakika; kijiwe chanena

            Baada ya vyombo vya umbea kuripoti jinai ya jizi moja kutengeneza madafu milioni saba hadi nane kwa sekunde, kijiwe kimekaa kutathimini baadhi ya mambo.

Mgosi Machungi analianzisha, “Jamani mnaona hii picha ya jizi toka umangani sijui ugabachoini inaotiibia kana kwamba hakuna siikai?”

Mijjinga anakula mic, “Unashangaa kuliwa wakati ushaambiwa  hili shamba la bibi lililokuwa likisimamiwa na kichaa kiasi cha kuligeuza kuwa kichwa cha mwendawazimu! Wala mie sishangai hasa nikiona magabacholi wanavyoshindana kuja kayani kusaidiana na wezi wetu kujihomolea.”

Kapenda anampoka mic Mijjinga, “Dokta Mijjinga nakubaliana nawe. Hii kaya kweli shamba la bibi lililokuwa likisimamiwa na chizi. Hujaona hata wachainizi wanavyojaa kuja kumalizia tembo wetu waliosalia baada ya wengine kusafirishwa umangani wakiwa hai? Umesikia amefungwa gendaeka hapa? Kwanini wasialikane kuja kufaidi vya bure?”

“Mwenzenu nilipomsikia Dk Kanywaji akitoboa uhalifu huu nilipandwa na presha. Kwanza, sikujua kuwa kumbe kaya inaliwa hivi. Pili, sikuamini kuwa Dk Kanywaji angegwaya kutaja jina la mheshimiwa mwizi huyu ambaye bila shaka anawakilisha mtandao wa wazito.” Anasema Mipawa huku akisogeza gazeti pembeni na kuendelea, “Mimi, hata hivyo, sishangai hasa nikiangalia miskandali kama Lungumi, Escrew na mingine inavyopigwa dana dana huku walioaiasisi wakiahidiwa ulinzi. Kwa taarifa yenu huyu jamaa atapotea kama alivyopotea Chavda baada ya wazito kuogopa kufichuliwa siri zao. Hii Danganyika ati.”

Mpemba anakula mic, “Yakhe mie nshangaa sasa. Sijui yawaje waloendesha serikali ilobariki ujambazi huu sasa wanaenziwa na hawa hawa wanaotufunga kamba kuwa watapambana na ufisadi wakati wanaonea wadogo na wale wasiokula nao? Huyu ntu angekuwa Uchina ashaoza baada ya kufilisiwa. Laiti kama Uchina wasingekuwa wana mizigo yao ya wasaka tonge wallahi mie ningehamia huko.”

Mzee Maneno anakula mic, “Mie mwenzenu niliposoma habari hii nilitamani kuchukua panga na kwenda kuua magabacholi japo mmoja.” Kabla ya kuendelea anamtazama Kanji ambaye naye anamtazama mzee Maneno. Kabla ya kuendelea, Kanji anamchomekea, “Dugu yangu siyo hindi yote mizi bana. Hii mbona maarabu na si hindi? Dugu yangu nakosea sana. Veve fikiri hii hindi na mizi nyingine naiba pekee yake. Kama vote natoka nje nakuwaje ijue vapi iko juluku ya kuiba? Iko Swahili mingi naleta hii mizi baba yangu. Kwanini nageuza hindi bata. Kuku iko kunya veve sema bata.  Hata kama iko hindi nasirika na Swahili kuiba, naonea hindi bure dugu yangu. Si hindi yote baka dugu yangu.”

Msomi anakula mic, “Nakubaliana nawe Kanji. Wizi mkubwa huu lazima uwe na wakubwa nyuma yake. Leo mnashangaa hivi vimilioni saba had inane. Je waliofunga mita ya mafuta walikuwa wakitengeneza bilioni ngapi kwa siku? Je walioruhusu mibwimbwi ijae na kupitishwa kayani hadi Bondeni wakanasa maguni walikuwa wakiingiza bilioni ngapi? Je watoto wa vigogo pale BoT wanaingiza bilioni ngapi kwa siku? Kama alivyosema Dk Mipawa ni kwamba kaya hii ni ya skandali na mali ya chizi. Mie nadhani hapa tunachopaswa kufanya kama wahanga ni kuingia mitaani kudai zirudishwe sheria za maadali ya utumishi na si utumiaji umma ili kila atakayekuwa anapata anachopata aeleze amekipata wapi.”

Anakunywa kahawa. Inamkwama na kukohoa sana kiasi cha kutoa machozi. Anaendelea baada ya kutulia na kusema, “Nakubaliana wanaosema kuwa hii ni dili ya wakubwa. Sitashangaa kugunduliwa ujambazi mwingine kama huu hasa ikizingatiwa kuwa wakubwa waliouwezesha wameahidiwa ulinzi na mkubwa ambaye amekuwa akitufunga kamba kuwa anapambana na ufisadi ili tupate maisha bora wakati anahangaisha wezi na mafisadi wadogo.”

Sofia Lion aka Kanungaembe anakula mic, “Kaka hapa umemaliza kila kitu. Hizi kama si kamba ni Sanaa kama kawa ndugu yangu. Huwezi ukapambana na vifaranga kwa kunya ndani wakati uko kitanda kimoja na jogoo yaani baba yao aliyewafundisha kunya ndani. Huu ni utani mbaya na jipu la aina yake. Sijui nani alitumbue iwapo mtumbuaji ameamua kulisamehe?”

Mbwamwitu aliyekuwa akisoma gazeti na kunong’ona na Mchunguliaji anakula mic, “ Kuna jamaa yangu wa usalama wa Kaya amenitonya kuwa mafisadi wakubwa watapeta hasa ikizingatiwa kuwa wapingaji wamepigwa pini wasiwaletee wenye maulaji yao kelele wala kuwawazidishia mbu. Hivyo, mjiandae kuliwa sana.”

Kabla ya kumaliza Mgosi anamkata jicho na kusema, “Kama kuiwa waiwe wao. Haiwi mtu hapa vinginevyo tutapigana zongo bue ohooo.”

“Hakuna cha zongo wala nini. Kama zongo kawapige hao mafwisadi wanaoendelea kutufilisi wakisaidiana na wezi wetu wa kuzaa wenyewe. Mbona zongo lako hilo hujawapiga akina Escrew, EPA, mzee wa Vijsengi, Lungumi na majambazi wengi bila kumsahau mwanaharamu Kagoda na washitiri wake wa Richmond waliomtosha zigo lao Eddie?”

Mpemba anakula mic tena, “Yakhe umekumbusha. Haya mambo ya kupigana zongo hayatosaidia kitu. Dua la kuku halinpati mwewe ati. Tuamue tufanye kitu hasa kuisulutisha sirikali itusikize badala ya kutegemea maamuzi ya ntu mmoja eti kwa vile tulimpa madaraka. Yeye awatumbua wenzie tena kwa kunchagua atakaye. Je yeye nani antumbua?”

“Ami sasa inaonekana hujitaki. Unaanza hata kuwashuku watakatifu na wenye vifua wakati weshasema hakuna wa kuwashauri kwa vile wao wanajua kila kitu?” anachomekea da Sofia huku akiweka rinda lake vizuri kichwani.

Kijiwe kikiwa kinanoga si akapita mkewe na jambazi wa bilioni saba. Acha tumtoe mkuku ili tumfanyie kitu mbaya.

Chanzo: Tanzania Daima Jumatano.

Tuwanyonge mafisadi na wahujumu uchumi kama China

            Kwanza nikiri kuwa pendekezo la kuwanyonga wezi na wahalifu wakubwa wanaohujumu nchi yetu si la kuvuita. Laweza kuhusu wengi hasa wale wanaotetea haki za baadhi ya binadamu huku wakifumbia macho haki za wengine hasa wahanga wa maovu nchini. Hata hivyo, nitalitoa na kulijengea hoja ili wasomaji na wahusika wapambue na kuamua wenyewe. Nchi ya China inasifika sana duniani kwa sasa kuliko hata Marekani kutokana na mambo makubwa inayofanya kwa kipindi kifupi tangu ibadili mfumo wake toka ukomunisti kwenda kwenye ubepari mchanganyiko. China kwa sasa ni taifa linalotetemesha magwiji kama Marekani hata Umoja wa Ulaya kutokana namna inavyoendelea hasa kiuchumi. 

Moja ya mambo yaliyowezesha China kufikia hapa ilipo ni ile hali ya kutokuwa na simile na uovu hasa ufisadi, uuzaji mihadarati na jinai nyingine.

Tanzania kama China, tulikuwa wajamaa muda si mrefu uliopita. Baada ya kuachana na ujamaa na kuingia kwenye ubepari uchwara, hata hivyo, Tanzania hatukusonga mbele zaidi ya kurudi nyuma. Rejea uhaba na ubovu wa huduma za jamii tulizokuwa tukipata wakati wa utawala wa serikali ya awamu ya kwanza ya kijamaa ambayo sawa na China, ilipiga vita ufisadi kweli kweli. Mpaka tunavyoandika, China haisikilizi kelele za haki za binadamu ambazo mara nyingi zimekuwa zikilenga kuwatetea wahalifu huku wakifumbia masikio haki hizo hizo za wahanga wa wahalifu husika. Kama China ingekuwa Tanzania, kashfa kama EPA, Escrow, Lugumi, Kagoda, Meremeta, Mwananchi Gold, UDA na hii iliyoibuka ya mtu kutengeneza mamilioni kwa dakika zisingekuwa zinasuasua au kushughulikiwa kisiasa.

Tofauti na China, Tanzania ilibariki ufisadi kiasi cha kuonekana kama umehalalishwa kwa mlango wa nyuma. Hivi karibuni vyombo vya habari vilifichua kuwa rais John Pombe Magufuli amemtumbua mfanyabiashara mmoja aliyekuwa akiliibia taifa shilingi milioni saba hadi nane kwa dakika. Hata Bill Gates tajiri mkubwa kuliko wote duniani hatengenezi fedha kiasi hiki na kwa njia hii haramu. Je mtuhumiwa kama huyu ameishasababishia taifa hasara gani? Je mchezo wake huu mchafu umeishasababisha vifo vya watu wangapi wasio na hatia kwa kukosa huduma kama vile madawa ukiacha mbali usumbufu wa kukosa huduma kama vile elimu, na hutuma nyingine za huduma tokana na serikali kutokuwa na uwezo kifedha? Je ni kosa kwa mtu kama huyu–akipatikana na hatia kuhukumiwa kifo–baada ya kufilisiwa? Hiki ndicho wenzetu wa China wanachofanya.

Kukamatwa kwa mtuhumiwa huyu ambaye–hata hivyo jina lake limefichwa sijui ni kwanini–kunafanya tuulize: je ni wangapi wameishacheza mchezo huu na serikali imeishapoteza kiasi gani? Mbona majambazi wengine wa kawaida wanapokamatwa au kuuawa majina yao hayafichwi? Je kuficha huku kuna nini nyuma yake au ni mtu ambaye wakubwa wasingependa ajulikane kutokana na utukufu wake na wao. Je mtuhumiwa amefanya mchezo huu kwa muda gani na kusababisha hasara ya fedha kiasi gani? Haya ni baadhi ya mambo tunayopaswa kuchunguza na kujua ili kuwashughulikia wengine kama yeye. Je washirika zake nao wamekamatwa? Maswali ni mengi kuliko majibu. Nadhani, kukamatwa kwa mtuhumiwa huu kunatoa hitimisho kuwa kweli Tanzania si nchi maskini wa fedha wala mali bali maskini wa viongozi wenye maono na uzalendo kushughulikia jinai kama hii.

Wenzetu wa China hawana ubaguzi katika kutekeleza sheria walizojiwekea. Tanzania ni tofauti. Mtu anaiba kuku na kufungwa miaka thelathini wakati mwenzie anaiba mabilioni na kuhukumia miaka michache na kusafisha sehemu za umma! Tusipobadili sheria na kutunga sheria kali na kuzitekeleza dhidi ya maovu kama haya, tutaendelea kupiga siasa na kuwa shamba la bibi kama si kichwa cha mwendawazimu. Tukiendelea kuwaendekeza wakubwa waliosisi hujuma na maovu kama haya, tutaendelea kujidanganya tu.

Japo tunaweza kumlaumu mtuhumiwa–jambo ambalo ni haki–kuna haja ya kujiuliza: serikali ilikuwa wapi siku zote wakati hujuma hii kwa taifa ikifanyika? Je mtuhumiwa aliwezeshwa na mazingira au alijijengea mazingira ya kufanikisha wizi wake? Hapa ndipo unapopata utata kusikia baadhi ya wakubwa wakisema kuwa wanaotaka wakubwa wenzao washitakiwe kwa kuhujumu nchi ni mambo ya hovyo. Wakati mwingine unashindwa kuelewa hata maana ya hovyo. Je hapa wanaotaka wakubwa washitakiwe kweli wanasema mambo ya hovyo kweli au hawa wanaowakingia kifua watu wenye madhambi–ambayo wengine wamekuwa wakiyalalamikia–ndiyo wa hovyo hovyo na wanaofanya mambo ya hovyo? Inashangaza mambo ya hovyo yanapofanywa ya maana na ya maana kugeuzwa vya hovyo. Sidhani kama kutoa taarifa kuhusiana na maovu fulani ni jambo la hovyo au kutopokea taarifa hizo na kuzifanyia kazi ndilo suala la hovyo. Haiwezekani watu wakawa wanajiibia wakati serikali ipo na wale waliokuwa wakisimamia wizi huu au kuzembea na kuuruhusu bado wakawa watu wa kukingiwa kifua au kupewa kinga kisheria. Huku ni kujipinga, kujichanganya na kuwachanganya watanzania; nalo ni jipu linalopaswa kutumbuliwa ingawa linawahusu hao hao wanaopaswa kutumbua.

Tumalizie kwa kushauri kuwa–kama kweli serikali imedhamiria kupambana na uovu hasa ufisadi na uhujumu wa nchi–basi irejeshe maadili ya utumishi wa umma; na ifanye hivyo bila ubaguzi wala upendeleo. China wanaonekana kufanikiwa kutokana na kutokuwa na mambo ya hovyo kama vile kulindana, kuogopana au kufichiana majina.

Chanzo: Mwanahalisi Jumatatu.

Transparence: Let’s open every boozer’s closet

          After President Joni Kanywaji Makufuli revved up his efforts to increase the revenues for the hunk by chopping hishimiwa’s dosh, boozer, too, wants to add up by cutting kanywaji and bangi down so that he can work effectively hard. This said, I’d like to challenge Makufuli to go further by chopping down the creams our former biggies scoop from the boozers they pauperized after subjecting them to corrupt and venal politics of self-serving. We can’t go on digging deep to reward venality and nihilism pointlessly. I just can’t get it; why’d, for instance, the dude who grabbed Kiwila coal mine be remunerated while he’s supposed to be behind bars.

Kvelling aside, I must admit; our former biggies are wantonly rewarded for doing nothing but pauperizing boozers. This is why one boozer suggested that Jake Kiquette be brought to justice to answer the charges revolving around embezzling public dosh. The other one Jose Gwaijimy that sells Jesus’ name added up urging that Kiquette should be charged with all crimes committed under his nose including, putting the hunk on out pilot, grabbing, ghosty workers, UDA, turning a blind eye to containers, drugs, poaching, globetrotting and many more scams that saw the hunk become grandma’s garden or a madman’s head. His outbursts sent a thundercrack to the establishment. Apart from trying to bootlick Dr Makufuli, Gwaijimy ended up messing big time for dispatching many lies and vitriols he can’t substantiate. This dude–boozers like to call mchunaji instead of mchungaji–that became filthy rich just overnight, too, needs to be probed to see if he got his dosh legally or illicitly. Mkuki kwa kitimoto. Who wants holier than thou? As a changing hunk, we need to put in place a legally-binding mechanism and system that’ll force everybody to open her or his closet to see, evaluate and destroy all skeletons in there. I, therefore, propose that Gwaijimmy’s closet be opened as well as the closets of those he accuses. Certainly, when you point the finger at me, the rest are pointing at you. Boozers say that mficha uchi hazai. To avoid feigning so as to easily coast through, we all need to strip naked in order to get the baby. In this biz of stripping naked, of course, the likes of Gwaijimmy need to lead the way to avoid being viewed as hypocrites arrogantly playing and preaching holier than thou. What boozers have nary understood is the spirit behind Gwaijimmy’s rants and raves about corruption. Where’s he when things went wrong? Those who know how opportunists behave, still remember how he’s in bed with the fellows he’s disparaging. Again, birds of a feather flock together; he knows them and vice versa. Though Gwaiji’ alleged that his ufufuo sources told him everything he failed to substantiate, it seem. This time cheated him especially if we consider how he backed a losing horse, Eddie to end up shamelessly licking his vomits. Ama kweli, adui yako muombee njaa! It became tricky especially when the said hunger is geared by greed but not necessity or need as it is in this case. Who’d think the dude that owns a chopper would mosh and self-dress down like this. Wonder not. The dude doesn’t want to be cleansed like other boils. He wants to secure his ulaji though this is impossible under Makufuli.

All over again, Boozers think that Makufuli should ponder on scrapping immunity that’s, for long, enhanced big buggers to rob us with impunity. Too, he’d take on one biggie who enjoys retirement perks while he actually was booted out after being water-tightly implicated in the Richmundo scam. This dude, Eddie Luwasha isn’t supposed to be given even a dime. Shall there anything that he deserves, it is nothing but to be in the cage waiting for the judge to decide his fate. To do away with this, we need to make sure that everybody's accountable to the public regardless her/his status or connection[s]. We need to beef our hunk up by resuming and rejuvenating the code of ethics which must equally apply to all boozers big and small.

When it comes to who deserve to be remunerated after retiring from the highest office of the hunk, I’d mince no words. It is only mzee Mchonga; the rest are but encumbrances to the boozers they blindly and greedily robbed and pauperized.

There’s a couple of things boozers would like to be done vis-à-vis this dude:

First, must be probed to see if he amassed wealth legally or not; if he pays tax or not.

Second, be stopped from preaching until he proves how he became a bishop.

Third, must divulge the names of the dudes he’s accusing as a way of substantiating his allegations; if he fails, he must face the music.

Fourth, must be investigated to see if there are other ring members in this scheme.

Fifty, must be told that Makufuli can’t be easily duped due to not needing any assistance or cheap popularity.

Sixth, must be told Makufuli has professionals whose job’s to speak on his behalf or defend him.

Seventh, must tell us why barking now not then when the crimes he alleges were committed.

Eighth, Makufuli must rescind his vow to shield former colossi from facing music.

Lastly, he must be put behind bars to cool his heels as he waits for the decision.

Source: Guardian on Sunday.

Mlevi kuomba appointment na rahis kupata maelezo

            Sipendi kujisifu; juzi nilipata mwaliko kwa Mama kuwashauri juu ya kura ya namna ya kujitoa kwenye jumuia ya Ulaya; na walisikiliza ushauri wangu ambao pia nitautoa kwa kaya kujitoa kwenye Jumuia ya Afrika Masharika. Hivyo, yaliyotokea kayani yalinipita; ingawa niliporudi bi mkubwa alinipasha kila kitu. Mambo yote yalikuwa swali isipokuwa jambo moja tu. Nikiwa nimerejea kutoka kupiga ulabu–hasa ikizingatiwa kuwa kule kwa mama ulabu ni aghali–bi mkubwa alinitonya kuwa rahis Joni Kanywaji Makufuli alitoa hakikisho la kuwalinda walaji wakubwa waliochezea ulaji kwa kuruhusu wizi na kujihomolea kana kwamba kaya haikuwa na mwenyewe. Hii ni baada ya walevi fulani kutaka watumbuliwe kutokana na mauzauza waliyotenda kama vile kusababisha upigajiwa EPA, Escrow, Kiwira, kutorosha wanyama wetu umangani, ujangili, SUKITA, Richmonduli, Kagoda, NBC, TANESCO na madudu mengine makubwa tu.

Tokana na kuwa huwa namwamini sana bi mkubwa–nisipomwamini nitakaribisha baridi itanipige usiku–sikushuku taarifa yake iliyioniacha nikiwa nimechanganyikiwa nisielewe mantiki ya hakikisho hili. Usomi na uzoefu wangu wa sheria unaniambia kuwa katika kaya yetu suala la kumlinda au kutomlinda mbongo haliko mikononi wala chini ya mamlaka ya yeyote isipokuwa katiba. Hivyo, nitakapopata appointment na munene Kanywaji, nitataka kumpa shule ya bure kuwa hakuna awezaye kumhakikisha mwanakaya ulinzi isipokuwa katiba. Katika hata ile yenye viraka ya walevi inasema wazi kuwa wanakaya watalindwa dhidi ya jinai na uovu lakini si kulindana katika uovu kama hakikisho hili–ambalo hadi sasa sijaamini kama kweli katoa rahis–linavyosema. Haiwezekani rahis atoe hakikisho juu ya mambo yanayopingana na kuvunja sheria. Kazi yake si kuamua nani atumbuliwe au asamehewe bali kutenda haki na kuhakikisha haki inaonekane inatendeka.

Siku hiyo nitavuta kitu yangu tu bila kuonja kanywaji ili niweze kumpa shule ya uhakika. Kwanza, nitamwambia apewe nakala yake ya katiba; kwa sababu nami nitakuwa na yangu. Nitamuomba anijulishe alikopata haya mamlaka ya kusamehe madhambi utadhani yeye Mungu. Pili, nitamtaarifu achunge asidanganywe akafanya mambo kama muungu mtu kwa vile yale mamlaka aliyo nayo si yake bali ya wananchi. Baada ya kuishi ulaji wake atafungasha virago na kurejea kwao akiwa kifua mbele au kichwa chini kutegemea alitekeleza au hakutekeleza wajibu wake. Akiboa, anaishi kwa taabu akitegemea wa kumlinda kama anavyotaka kuwafanyia hawa jamaa aliowahakikishia ulinzi japo hana mamlaka ya kufanya hivyo. Hapa ndipo walevi wamenituma nimkumbushe kurejesha katiba ya walevi iliyoka wanene wakataofanya madudu wavuliwe kinga na kusulubiwa bila kujali ukubwa wa vyeo vyao.

Tatu, nitamtaarifu kuwa kazi ya rahis si kujipangia na kupanga kazi bali kupangiwa kazi na katiba kwa niaba ya wanakaya anaotaka kuwakomboa toka kwenye uchafu wa waliomtangulia. Sasa–kama kweli anataka kuwakomboa walevi -atawezaje wakati anaahida kuwalinda wale waliowakwamisha na kuwashikinisha kwa kuruhusu ukwapuzi, uzembe, uzururaji, ujangili, ujambazi, bwimbwi na ushenzi mwingine?

Nne, nitamtaarifu kuwa wajibu wake ni kuwatumikia walevi na si kuwatumia; yeye si bwana bali mtumishi tu wa walevi. Lazima rahis atimize mapenzi ya walevi na si mapenzi yake, wakubwa zake au marafiki au chama chake.

Tano, nitamtaarifu kuwa kazi yake ni kutekeleza maagizo ya walevi na si kuwapa maagizo au amri. Kwani hii kaya ni yao na si ya rahis. Nitamuonya kuhusu mfano anaotaka kuuweka kwa viongozi wajao. Maana ukilinda wizi na uongozi wa hovyo–ina maana–unatoa motisha kwa viongozi wengine wezi na wa hovyo wajao wafanye madudu tena makubwa kuliko haya aliyokuwa akilalamikia mara kwa mara. Pia, nitamfahamisha kuwa alichosema–kama kweli alisema kwa makusudi na si utani–basi linamfanya aonekane kujipinga na mtatanishi anayeweza kusema hili kesho akasema lile.  Huu si uongozi ni uongo tu wa kawaida ambao sidhani kama mheshimiwa rahis anaweza kuuendekeza achilia mbali kuufanya.

Sita, pamoja na ulevi wangu–kama ningekuwa nimechaguliwa kuwa rais wa kaya–sidhani kama ningeweza kujidhalilisha kuwalinda wababaishaji, wezi, wazembe na wapiga dili waliochezea ulaji wao. Nisingefanya hivyo kwa mkono wa kushoto wakati mkono wa kulia nabariki na kulinda hiki ninacholalamikia.

Nane, nitamshauri bwana rahis aangalie lugha anayotumia. Kwa mfano, nitamshauri awe anasema sirikali yangu kwani sirikali anayoongoza ni ya walevi na si yake kama familia yake au duka la akina kanji.

Tisa, nitamshauri rahis asiwe anatumia lugha ya ninataka bali walevi wamenitaka nifanye kadha kadha lakini siyo ninataka kufanya kadha wa kadha kana kwamba kaya ya walevi ni mali yake binafsi.

Kumi na mwisho, nitamshauri munene aangalie namna bi mkubwa wake anavyoanza kujiingiza kwenye biashara hasara ya akina Salima Njaa Kaya na Ana Tamaa Nkapa ya NGO za uongo na ukweli. Nitamwambia bila woga kuwa bi mkubwa atamchafua kama Ana tamaa alivyomfanyia chinga fulani wakati fulani kwa kuendekeza njaa na uroho wa utajiri uchwara.

Nimalizie kabisa; nikishamaliza kikao chetu lazima nifanye kama magabacholi. Nitazisambaza kila mahali ili kila mlevi aniheshimu hata nikitaka anikatie mshiko afanye hivyo bila kusita. Tuonane wiki ijayo walevi wenzanguni. Atakayeudhiwa na kitu hii ajue yeye ni jipu.

Chanzo: Nipashe Jumamosi.