The Curse of Salvation

The Curse of Salvation

Wednesday, 6 February 2008

umekuwa kenge anayekimbia mvua kwa kujizamisha baharini

BAADA ya kuchoshwa na michosho ya mazingaombwe sanaa na laghba za mkuu, wanakijiwe tumeamua kunywa gongo badala ya kahawa ili angalau kupunguza mavune na ngoa ya kupigika.

Hivyo kikao cha leo ni kwa Beti muuza gongo maarufu. Mtaa sikwambii. Jamaa zetu wapendao dezo na kubughudhi umma wanaweza kututokea likawa zari. Si unawajua wanavyonyenyekea mafisadi na majambazi ilhali wanatuponyoa sie kitu kidogo.

Hivyo maongezi ya leo ni ulevi mtupu. Wanakijiwe wamepigika na kupagawa wanazoza bila kumjali mtu wala nini.

Mgosi akiwa ndiye anayeonekana kuukwaa mma vilivyo hata hivyo mma umempa nguvu ya kutoa mipwenti. "Wagosi, kwa nini tisiandamane kutaka mkuu avunje genge la hasara na ulaji la mawaziii? Mie natamani tife na mtu. Tisiogope kifo maana tiishakufa zamani. Hamioni watu akina Patei wanavyozidi kuchota njuuku BoT huku sisi tikiishia kulewa tu?"

Kabla ya kuendelea anatapika hivyo Mpemba anakula 'mic'. "Yakhe japo pombe haramu leo imenipa nguvu sina nfano! Niko tayari kwenda walipo pamoja na mkuu niwafikishie salamu Wallahi. Sie Pemba tushazoea. Mwaelewa Komandoo alivyotufanyia uhanithi nasi tukantimua."

Mkurupukaji anakurupuka akiwa anapiga mbwewe. Anasema kwa sauti ya ulevi. "Wewe yakhe kujifunza kukamata ulabu unataka tumtimue Chekacheka? Hujui naye ni mlevi kama sisi na Komandoo? Sisi tunalewa matapu tapu wao madaraka na mishiko kama ANBEN Richmond, Tanpower na mauzauza mengine." Kabla ya kuendelea mara anatapika!"

Anacheua. Harufu kali ya ulabu na mapupu vinajaa chumba kizima!

Nani anajali iwapo wote tumelewa kama jamaa zetu wa Idodomya wanaovumilia uoza wa akina Ballaliii na Jitu Patili na wenzao?

Mpemba anaendelea. "Walahi Kaya hii ya majuha tajiri ila wanaokufa kwa ukaapa! Juzi uliosoma walivotumia milioni 150 kwenye kuzomewa? Afu eti Nkuu atutia madole kusema mawizi na wabuge waache biashara ilhali weshachuma! Hii Kaya twaliwa hata kama hatutaki kukubali. Au twaingiliwa na Popo bawa Yarabi."

Mai mai mai! Naona mbwa mwitu kaangusha gari! Anavyokoroma na kutia huruma utadhani wadanganyika mbele ya maisha! Heri yake amelewa ulabu kuliko wadanga waliolewa uongo na mazingaombwe ya akina Kikwekwe na Pateli, Nambari wahedi na majambazi wengine!

Kwanza ngoja nicheke kwa huzuni. Nasikia radio ikitangaza kuwa jamaa yangu kuchaguliwa kuwa mwenyekiti wa Shoptalk ya vijiwe huru visivyo huru bali udhuru barani! Ama kweli wamejua kutuvisha kilemba cha ukoko.

Sasa ngoja mtasikia walevi watakavyoandama kujipongeza na kumpongeza utadhani uenyekiti wake dili. Sana sana atautumia kukwepa majukumu ya Kaya na anavyopenda safari ndiyo usiseme. Hapa nadhani bi mkubwa ndiyo anasherehekea kupatia nafasi ya kuondolea ushamba. Si unamjua na watu wetu walivyo limbukeni.

Wakati nikijisemea kilevi kumbe mambo yanazidi kuengezeka! Maana mzee Ndomo hangoji mlevi mwingine atie timu kabla yake. "Oya mama Beti, wapi jero yangu? We mama wa kichanaga naona ushanisachi! Nawe ni fisadi kama akina Patel. Hata kama ni mbongo mwenzetu we fisadi. Yaani huna aibu unaibia hata walevi kama mimi! Changamkia tenda BoTii siyo hapa au akina Rema si nduguzo?"

"Oya," Anachumpa Makengeza. "Kaya hii ya walevi. Kama hulewi pesa ya ufisadi utalewa ya udokozi. Kama hulewi ulabu utalewa ukondoo na ujuha. Ilmradi wote ni walevi. Kaya ya walevi kuanzia juu hadi chini kushoto kulia."

Akiwa anahema utadhani anataka kupasuka, Kapende anatia timu. "Nyie mnazungusha kwa woga wenu. Hii ni Kaya ya vibaka na mibaka. Huoni Chinga wetu na mbweha wengine walivyotuibia? Hamuoni Chekacheka alivyoshirikiana naye kiasi cha kuendelea kumlinda yeye na chama lao? Kwani hatujui? Waulize takrima waliyotembeza waliipata wapi kama siyo kukwiba."

Mchunguliaji naye hataki amaliziwe mipwenti. Na nyonde nyonde zake na ulevi anatia timu kiaina. "Wazee hapa mnantafuta Ngosi wa kamba. Kizee sijui kina makengeza ya ubongo! Bila aibu unaweza kukisikia kikipinga kuwa nambari wani siyo majambawazi wakati ni majambawazi watupu kuanzia juu hadi chini! Na kilaaniwe kama Ngumbaru Mwehu""

Kabla ya kuendelea Mzee Kidevu anakula Mic. "Watu wote wamesema, jamaa zangu wa majoho wamenkuna. Wametumbua jipu kuwa ufisadi na siri-kali imo hata ijibaraguze vipi."

"Wamekukuna wapi? Tiambie tiandastandi isiwe kama ya Tunituni na waivonkuna wawekezaji akajiwekeza na mkewe. Au umekunwa na yue kasisi wetu aliyekula nadhii Idodomya ambaye huwadanganya watu eti atawapa utajii wakati naye kapuku?" Alichomekea Machungi.

Kabla ya kukamilisha pwenti yake Mzee Maneno hangoji ujiko uwamwagikie watu wa Bwana. "Hawa nao wanafiki wakubwa. Walikuwa wapi wakati akina Tunituni wanahomola? Au ni kwa vile mkuu siyo miongoni mwa kundi lao? Au wanabembeleze misamaha ya mali wanazoiingiza kwa kumsingizia Mungu huku wengi wakiwaibia watu mchana kwa kuhubiri uganga wa kienyeji kama anayesema Mgosi?"

Kachokoza nyuki! Maana Msomi ambaye inaonekana pombe imemtia kigugumizi anamua kuingia bila taarifa.

"Hapa mzee wangu suala siyo udini. Ufisadi sawa na ukoma hauna dini. Kwanza katika ufisadi tajwa wote walikuwamo kuanzia Tunituni hadi Chekacheka na wote wana dini hata wengine huchangia ujenzi wa nyumba za Mungu.Isitoshe wao humuombea hata Kibaka ilmradi awape nao ulaji. Pia kulindani ni dili lao la kurithishana ulaji. Huoni wanavyolinda na kuapa kufa pamoja. Kama Chekacheka angekuwa ni tofauti na Tunituni asingechukua mizoga yake yote na kuihuisha."

"Hapa tunatembezewa uganga wa kienyeji kote kote. Kwa God wapo. Mapilato ndiyo usiseme. Wale askari wa Kirumi ndiyo hoi kabisa. Hili Kaya la majuha tajiri ambao kama Kenge hukimbia mvua kwa kujizamisha baharini. Ni kama mbuzi aogopaye maji akaoga michanga."

"Mzee umenena hili Kaya makenge watupu." Msomi anaamua kuondoa kigugumizi. Anaendelea, "Umemsikia Chekacheka na upuuzi wake eti jamaa zake wachague siasa au biashara! Hapa kuna siasa au ni biashara ya siasa na siasa za biashara. Yaani kaliona leo baada ya yeye kupata? Kwa nini angoje watu wachume ndipo aamie shamba?"

Anavuta mchupa wake wa gongo na kugida na kuendelea. Huu ni ujambazi. Mbona hataki kutaja mali zake na wenzake akina Richmonduli? Halafu mmesikia nambari zero wanavyotufanya sisi majuha kama wao? Eti ndiyo vinara wa kufichua mafisadi wakati ni wao! Wanasema mafisidi wafilisiwe utadhani wao sio! Waulize: pesa ya takrimu waliipata wapi kama si kwa akina Ballaliii? Wamejengea na wanatanulia nini kama si hiyo? Inaonekana hawa wapuuzi wamelewa kuliko sisi.

Acheni unafiki tuleteeni Ballalii amwage mtama kwa kuku muone kama hamtaumbuka. Na msiishie hapo. Hata huyu habithi anayejificha kwenye maulaji ilhali ndiye Richmond mfichueni na kumfungisha virago kama Ballalii. Tumemchoka tangu enzi za Mchonga aliyemtolea uvivu na kumpulizia laana inayozidi kumuandama. Jamaa ana tamaa utadhani fisi!

Akiwa anajiandaa 'kumwaga razi' mara pombe zilimzidi akaangusha gari. Kustuka; kumbe wote tulikuwa tumeangusha magari kama nyinyi! Tukiwa tunaendelea kuuchapa mara ndata wakatia timu kututoza kodi ya ulevi! Tim nilitimka hata nikashindwa kumalizia kikao na maazimio ya Kaya ya matajiri majuha!



Source: Tanzania Daima, Februari 6, 2008.

CCM haiwezi kuchomoka kwenye makucha ya matajiri

KWANZA nilicheka kwa huzuni niliposoma habari kuwa CCM imepora hoja ya ufisadi wa BoT iliyoibuliwa na waandishi wa habari kwa kuipenyeza kwa kambi ya upinzani.

Nilicheka na kuhuzunika sana kutokana na ukweli kuwa ni upuuzi, uzushi na kutapatapa kwa CCM kutoa madai ya kitoto kama haya bila aibu.

Nilicheka zaidi niliposoma kuwa CCM inasema mafisadi wafilisiwe! Nilicheka kwa sababu tuendako CCM haiwezi kukwepa kuhusika na ufisadi uliotikisa taifa letu. Kwa mujibu wa taarifa zilizomkariri John Chiligati, Katibu wa Uenezi wa CCM, kamati kuu ya chama eti imetaka wote watakaobainika kuwa waliopora pesa BoT wafilisiwe!

Kwanza ifahamike kuwa CCM inajua kuwa watakaopatikana ni mbuzi wa shughuli na dagaa wachache watakaobeba msalaba wa vigogo wa CCM na serikali.

Mbona vyombo vya habari vimeishafichua njama hii? Rejea habari kubwa ya gazeti la Raia Mwema la Januari 31 kuwa mashahidi watakaojitokeza mbele ya tume ya rais ya kuchunguza kadhia hii wasiwataje vigogo wa chama na serikali.

Hivi CCM inadhani Watanzania wana makengeza kiasi cha kutoona zengwe linalotembezwa?

Nani hajui kuwa kashfa hii inashughulikiwa kinamna namna kwa kutafuta kusukuma muda na kuwahadaa wananchi? Kwanini serikali ya CCM imeshindwa hata kuiomba rasmi Marekani kumrejesha nchini Ballali?

Rejea taarifa ya Balozi Mark Green wa Marekani kwa wanahabari siku chache kabla ya CCM kuja na usanii huu. Mbona rais anapata kigugumizi kuomba Ballali arejeshwe haraka? Badala yake serikali imepata kisingizio kwa kupigia upatu ujio wa Rais George Bush wa Marekani utadhani ndiyo tatizo la nchi!

Nina sababu mahususi kwa hili.

Kwanza, CCM ndiyo inayounda serikali zote tangu uhuru. Ukiondoa serikali ya awamu ya kwanza na kidogo awamu ya pili, serikali zilizobaki ni balaa tupu. Je, hapa CCM itakwepaje kuwajibika na uchafu wa serikali na watendaji wake? Anayebishia hili ajikumbushe kashfa zinazomkabili rais mstaafu, Benjamin Mkapa na marafiki zake huku mwenyekiti wa CCM hii hii akimkingia kifua kuwa hawezi kuchunguzwa.

Tulishasema kinga ya urais inatumiwa vibaya kulinda wezi. Tulishahoji kutochukuliwa hatua kwa Anna Mkapa, Nicholaus Mkapa na Daniel Yona, ambao ni washirika wakuu wa Mkapa. Je, nao walikuwa marais nyuma ya pazia?

Pili, CCM na serikali zake ndiyo iliyoasisi na kuneemesha mfumo mfu wa watawala kujiibia watakavyo.

Hapa napo CCM haiwezi kukwepa lawama na kuwajibika. Hebu rejea kuendelea kufichwa kwa kigogo wa serikali anayejulikana kuwa nyuma ya kashfa ya Richmond. Rejea kuendelea kulipwa pesa kwa kampuni kama IPTL, Richmond na nyingine nyingi hewa kama Deep Green.

Tatu, CCM kwa kutumia wingi wa wabunge wake bungeni ilidiriki hata kuzuia Bunge kujadili ufisadi wa BoT hadi upinzani uliposimama kidete na kuuibua upya kupitia majukwaani. Kwanini CCM inasahau iliyosema jana? Mbona CCM na serikali, mwanzoni zilizisema: madai ya ufisadi yaliyokuwa yakitolewa na wapinzani ulikuwa umbea na uongo mtupu?

Yaani CCM ilivyotembeza zengwe hadi mhusika mkuu, mbuzi wa kafara Dk. Daudi Ballali, akawaita waandishi wa habari na kuwaambia: "Sina wasi wasi na morali ya kazi iko juu!" CCM mara hii imeishasahau yote haya!

Nne, CCM ndicho chama tajiri barani Afrika kikimiliki mali nyingi isivyo halali, kama viwanja vya wazi vya umma vitumikavyo kama maegesho ya magari ukiachia mbali viwanja vya michezo kama vile CCM- Kirumba.

CCM haiishii hapa, inamiliki miradi iliyojengwa kwa fedha ya umma kama makao makuu Dodoma, Chuo cha CCM Kivukoni na mali nyingine nyingi.

Tano, CCM ndiyo inayotamkwa sana kunufaika na chumo la wizi la Benki Kuu lililotumbukizwa kwenye uchaguzi ghali kwa viwango vyote. Ukitaka kujua ninamaanisha nini hebu jaribu kujumlisha gharama za kununulia kanga, vibandiko, T-shirts, mabango, matangazo, nauli za kuzunguka nchi nzima, pesa ya malazi mahotelini, posho zilizolipwa kwa wajumbe na wapiga kampeni wa CCM nchi nzima, magari na vikorombwezo vingine halafu ulinganishe na pato halali la CCM.

Utapata pesa kubwa kiasi cha kutisha. Hii maana yake ni kwamba ufisadi unaoongelewa ni mkubwa kuliko huu kiduchu tunaopewa.

Hapo bado hatujaangalia mali za vigogo wa serikali wanaoishi kama wafalme kwenye bahari ya umaskini wa kutupwa. Hapa bado hujagusia ile pesa inayotoroshewa nje na wageni wa CCM na serikali zake, yaani kina Chavda, Patel na wengine.

CCM kwa kutoa kauli hii, inaonekana bado ina mawazo kuwa Watanzania ni wajinga wa miaka ya 60, ambapo wangeweza kukaa na kubishania milioni moja ina sufuri ngapi! Imesahau kuwa Watanzania sasa ni mabingwa wa kutumia teknolojia ya kisasa ya mawasiliano ya internet kiasi cha kuwa taifa la kwanza duniani kuutumia mtandao kufichua kashfa kubwa ya kifedha kuliko zote nchini!

Sasa tuangalie taarifa kuwa kuna baadhi ya wana CCM safi wenye uchungu na nchi yao wanaotaka mafisadi wote watajwe bila kuangalia sura zao.

Hawa wakishikiria msimamo huu wanaweza kurejesha chama chao kwa wanachama toka mikononi mwa wezi na wasaka ngawira. Kabla ya kifo chake, mwanzilishi wa CCM Mwalimu Julius Nyerere aliwahi kutishia hata kujitoa kwenye chama alichosema si mama yake.

Hii ni baada ya chama kuporwa na wachuuzi wa roho na miili ya watu walioua azimio la Arusha kwa kuanzisha la Zanzibar.

Hadi Nyerere anafariki alikuwa mtu aliyekata tamaa sana. Rejea maneno yake, "Nawaombea Watanzania wangu." Hii licha ya kuwa laana ni kauli ya kukata tamaa. Tunamshukuru Mungu: maneno ya gwiji hili yamedhihirika. Rejea aibu na kihoro vinavyompata rais mstaafu Mkapa ambaye licha ya kumvua nguo Nyerere aliyemuwezesha kuwa rais asijue alikuwa bomu, ameifuja nchi yake na misingi yote aliyoiweka, akaipigania na kuifia.

Na bado. Mkapa anaweza kukwepa kifungo leo, kwa kuwa Kikwete kwa sababu anazozijua mwenyewe amemkingia kifua. Lakini ajue nchi hii si ya Kikwete wala Kikwete hataishi milele akiwa rais wa nchi. Na isitoshe yeye akiponyoka hawa wengine arobaini yao itafika.

Huenda utabiri wa Nyerere kuwa CCM itakuja kufa kama haitaacha kuwakumbatia matajiri kwa kuwatelekeza wanyonge.

Nani haoni wafanyabiashara wachoyo waliojipenyeza kwenye chama na kupata vyeo wanavyoipeleka CCM kuzimu?

Ukitaka kujua hatari hii chunguza ni wabunge wangapi wako bungeni kulinda himaya zao za biashara kwa mgongo wa CCM, ambayo nayo imewapokea na kuwapa madaraka makubwa, isijue nia ni matumbo yao, na si taifa kama ilivyokuwa agenda ya kuanzishwa kwa CCM.

Hivyo wana CCM wenye uchungu na nchi hii wanaweza kushirikiana na upinzani na vyombo vya habari kuwafichua manyang'au waliomo chamani walioshiriki kwenye uchafu wa BoT ili umma uwape adhabu wanayostahili.

Kama alivyosema Mwalimu Nyerere, wasichelee lolote. Kwani CCM si mama zao wala Mungu wao.

Kuna haja ya kuanza kuchimba kaburi la CCM. Maana kaka na dada zake iliozaliwa nao wote wameishakufa kuanzia Ghana, Kenya, Zambia, Malawi, Senegal, Uganda, Nigeria na kwingineko.

Umefika wakati wa ama CCM kuuawa na mafisadi au wana CCM wazalendo na wasafi kuinyakua CCM kutoka kwenye pango la wezi wanaoichuuza yenyewe na watu wake.

Tuhitimishe. Kama CCM inataka mafisadi wafilisiwe, wa kwanza kama haki itatendeka itakuwa CCM yenyewe.

Nihitimishe na kituko. Rais Jakaya Kikwete amekaririwa akiwataka mawaziri na wabunge ama kuchagua biashara au siasa ili kuondoa mgongano wa kimasilahi. Nina maswali madogo. Kwanini angoje wawe matajiri ndipo aseme? Mbona anakataa kutaja mali zake na wenzake? Je, hii nayo ni kamba nyingine? Je, waliokwishaneemeka na jinai hii wafanywe nini na ni wangapi? Je, umefika wakati wa kuinusuru CCM kutoka kwa wafanyabiashara?

Mwisho atatoa lini ombi kwa Marekani kumrudisha Ballali? Na je, ataanza lini kuwashughulikia mafisadi, wala unga, wala rushwa bila kusahau nyumba zetu?

Mungu ibariki Tanzania.

Iepushe na mafisadi, iondoe kwenye mizengwe na usanii.



Source: Tanzania Daima Februari 6, 2008.

Monday, 4 February 2008

Mkapa, Kikwete, ufisadi na kelele za inzi!


JIKUMBUSHE kelele za inzi zinapokuwa kwenye mzoga, halafu akaja mbweha au mbwa ama hata kicheche kuushambulia mzoga huo. Inzi huhanikiza na kupiga kelele kama silaha pekee waliyonayo wadudu hao.

Hata hivyo kelele za inzi huwa hazimzuii mvamizi kula mzoga atakavyo na wakati mwingine huwala inzi hao na wasifanye kitu! Hawa ni hayawani isitoshe wadogo wasio na misuli na vikumbo kuweza kupambana na mvamizi.

Jaribu mfano mwingine wa vyura pale tembo avamiapo bwawa kunywa au kuoga na kuyachafua maji. Vyura, kama inzi, nao hupiga kelele hadi mswahili akawazodoa; kelele za chura hazimzuii tembo kunywa maji.

Mswahili huyu huyu, bingwa wa falsafa na hata mafumbo, haishii hapo, husema; kelele za mlango hazimnyimi mpangaji usingizi.

Ukiangalia mazingaombwe, usanii, ujambazi na kila hadaa vinavyofanyika 'kuwanusuru' watuhumiwa wizi wa mabilioni ya pesa kwenye akaunti ya madeni ya nje (EPA), bila shaka unaijiwa na picha hizi tatu.

Ni somo gani unapata hapa? Kwanza ni uhovyo wa inzi, vyura na mlango. Pia ni uonevu wa tembo, mbweha, mbwa, vicheche (mvamizi).

Pili ni hekima. Tusifanye mambo kama mahayawani. Tusiridhike na kelele ilhali 'wabaya wetu wakiendelea kuukatua mzoga, kuchafua na kunywa maji au kuuchapa usingizi. Je nasi tumekuwa wa hovyo kama wao? Je tumekuwa katili kwa vizazi vijavyo kwa kuendekeza woga na kelele ilhali mambo yanazidi kuharibika?

Kujibu maswali haya vizuri, jiulize, mbali na kelele na ngebe, watanzania wamefanya nini kuzuia mzoga wao kushambuliwa na wanyama tajwa wanaojulikana kwa uchoyo na ulafu wao? Wamefanya nini pale waliyemtegemea atende haki kwa kumkabidhi ofisi na zana zote za dola ameamua kuzitumia dhidi yao kuwalinda mafisadi?

Je, kwa msimamo wa Rais Jakaya Kikwete, kwa mfano kusema wazi hatamchunguza mtangulizi wake, Benjamin Mkapa, si kuusaliti umma na viapo vyake vya ofisi? Maana wahenga husema; asiyevuta kamba nasi si mwenzetu ilhali Waingereza wakisema; 'show me your friend I shall tell you who you are', ama nionyeshe marafiki zako nikwambie wewe ni nani? Je, katika hili Kikwete ni nani? Sitaki nimjibie.

Taarifa za vyombo vya habari kuwa uchunguzi wa kashfa ya BoT, jina la rais mstaafu linajitokeza mara nyingi si za kuacha kama taarifa tu, bali onyo kuwa Watanzania hawajiandai kupambana na ufisadi wala kurejesha mali zao zilizomo mikononi mwa mafisadi, ambao kwa bahati mbaya wengine bado wamo kwenye ofisi za umma, wakiharibu ushahidi.

Inashangaza udhati wa Kikwete kuweza kulala usingizi hata kujitahidi kuwaridhisha wananchi; 'ntapambana na ufisadi' wakati ukweli ni kwamba kinachofanyika na kinachosemwa ni tofauti kama usiku na mchana au mbingu na ardhi! Je umma haujaona mchezo mzima?

Niliwahi kuuliza; kama Mkapa ana kinga na mkewe, mwanae na washirika kwenye makampuni yao nao wana kinga? Mbona hawakuwa marais hata kwa sekunde moja? Au ni yale yale ya ufalme wa mlango wa nyuma? Au tuseme ni yale yale ya waarabu wa Pemba?

Kwa nini hatutaki kuwaambia watawala kuwa, hii ni nchi yetu na siyo yao wala mama zao? Kwanini tunaogopa hata kuchukia kama tumeshindwa kuondosha kwa mkono?

Leo ufisadi wa BoT umebebwa na Dk. Daudi Ballali, gavana wa BoT wa zamani, utadhani alikuwa peke yake! Kwa nini tunachezewa mahepe mchana kama watoto wadogo nasi tunaupwakia uongo na matusi haya?

Tuliwahi kuuliza na kudodosa alipopata na alivyopata mali zinazosikika kuwa za Mkapa, kama vile majumba ya Lushoto, Upanga na mengine ambayo bado hayajajulikana. Tulidhani umma ungetumia hojaji zetu kudai haki kwanza na kama madai hayasikilizwi basi uchukue mali zake au hatua mujarabu. Lakini wapi?

Tuliwahi kuhoji; nani anamfanya nani bwege? Tulihoji; kazi ya rais ni nini na ipi iwapo anatuzodoa tena hadharani; hawezi kumchunguza Mkapa achilia mbali kumfikisha mbele ya haki? Je, hatujawa inzi tena waliokufa? Ajabu ya nchi yetu, tuko tayari kuandamana hata kupambana na FFU kwa mambo madogo kama kashfa za kidini na mengine, lakini hatuna mshipa wa kusimamia haki zetu zitendeke na kulindwa?

Je, rais na watendaji wake wanajua uhovyo wetu kiasi cha kututendea mambo ya hovyo hivi? Je, kwa kutenda hivi wahusika nao hawajawa wa hovyo kiasi cha kuwa na nchi hata jamii ya hovyo? Je, mwelekeo wa hali hii ni nini kama siyo miaka mitano ijayo kushuhudia makubwa kuliko hata haya ya Mkapa? Je, hatujawa kichwa cha mwendawazimu kama alivyowahi kuonya mzee Ruksa? Hatujawa inzi wafu?

Ajabu ya maajabu, vijana wetu wengi wamegeukia jinai kama ujambazi, hata uchangudoa ambao kimsingi vinaweza kuondoa uhai wao ilhali kudai haki halali kumetelekezwa! Kiongozi na shujaa wa Mau Mau kule Kenya, Dedan Kimathi aliwahi kusema; heri kufa umesimama kuliko kuishi umepiga magoti. Tuko wapi sasa?

Nchi jirani ya Ethiopia, kuna kabila la Oromo ambalo kwenye lugha yake ya Oromia kuna methali isemayo; 'heri kuishi siku moja kama simba kuliko miaka mia kama kondoo.' Je, sisi hatujawa kondoo tena wa shughuli ya fisi?

Kuna haja ya kuwatolea uvivu watawala wetu na kuwaambia Tanzania si yao peke yao, ni yetu sote kwa sawa. Badala ya kunung'unika na hata kumlilia Marehemu Mwalimu Nyerere au kuotea atakuja malaika kutukomboa, tuamke na kurejesha nchi yetu mikononi mwetu.

Inashangaza na vyombo vya dola vyenye watendaji kama polisi na idara nyingine vimeridhia uhovyo huu wa inzi!

Kama Kikwete alituahidi kututumikia na siyo kututumia kama ilivyo, basi atutumikie. Kama ameshindwa, kwa nini tusitafute mwingine ambaye yuko tayari na mwenye uwezo wa kufanya hivyo badala ya kuishi kama inzi?

Tumekuwa tukimuogopa Kikwete hata waziri wake mkuu, tunawaandika kwa kuzungusha, tunatumia lugha za kinafiki za mheshimiwa rais angefanya hivi au vile.

Jamani, tumwambie hata kama atachukia kuwa anakotupeleka na anavyotuswaga sivyo tulivyo kubaliana, tulimchagua awe mtumishi wetu si bwana wetu kama ilivyo. Anayebishia hili aangalie utendaji mbovu wa Serikali ya Awamu ya Nne tangu iingie madarakani.

Ajiulize ni mangapi tuliyokubaliana yametimizwa zaidi ya danadana na mazingaombwe kama wengine wanavyoita. Je, kwa Mkapa kuendelea kutuchezea na kutudharau, haimaanishi bado anatawala kwa mlango wa nyuma? Je, nani anapenda kuwa na hali ya ukatuni (Caricuture).

Maswali ni mengi! nani anautaka 'u-joice' wowowo! Mkumbukeni joyce wowowo akinengua baada ya amchezeshaye kutia madole kwenye kijisanduku naye akamwaga burudani lakini kwa mikatiko ya matusi. Je tumekuwa wa hovyo kushabikia matusi haya? Kwa nini hataki kukubaliana na ushauri unaotolewa na wengi ukimtaka avunje ukimya, Je, atafanya hivyo? Je, kama Mkapa na Kikwete wataendelea mchezo huu, utabiri wa mawe kusema kwa namna tofauti na inzi ya kwenye mzoga utatimia taratibu?

Kwa nini Mkapa anaonekana kuwa na kiburi? Je, ni kwa kujua sisi ni inzi au ukubwa wa kinga ya Kikwete? Je, kwa nini Kikwete naye anaridhia kadhia hii kama hana mpango wa kuitenda hata zaidi ya hii? Siku njema huonekana asubuhi, si jioni. Sasa ni zaidi ya miaka miwili tangu Kikwete akabidhiwe nchi. Je kuna ishara gani kutokana na matendo ya awamu yake?

Kikwete asijesema nampakazia. Akinipa sababu zenye siha hata mbili za kwa nini Mkapa asishughulikiwe na yeye hana mpango wa kuwa Mkapa mwingine miaka ijayo, nitaacha kuuliza swali langu kuu, kwanini Kikwete na Mkapa lao lisiwe moja.

Muda umeisha, Mkapa anapaswa kujitokeza, azungumze kuhusu tuhuma hizi zinazoelekezwa kwake, asiliwalazimishwe Watanzania kuamini kuwa wakati wao wanapiga kelele za kumtaka atoe maelezo hukusu tuhuma hizo, yeye anawacheka badala ya kuomboleza.


Source: Tanzania Daima, Februari 3, 2008

mpayukaji@yahoo.com

Friday, 1 February 2008

Mkapa, Kikwete and Meghji, the ball is in your court.

Today’s pointblank is to pore on two or more prominent and controversial figures in our country that are supposed to expediently and reasonably rejuvenate their honour or their tarnished names -as politicians would put it.


Anybody conversant with accountability as means of proving innocence of somebody will agree with us: Zakhia Meghji, minister for finance’s resignation is long over due. On the same footing, even the former president, Benjamin Mkapa is duty bound -as per the norm and constitution- to break his silence with regards to all allegations surrounding him.

Will the duo of the trio embark on the fulmination to suing all tongue wagers agitating they be brought to books? Nay! This can’t be let alone helping them. For those who opted for this derangement ended up in shame tail in legs. Doing this will add more valour and vigour to Dr. Silaha who seems to be hell bent to knock sense in some bumpkins.


Anybody well versed in legal matters will agree with us once again: what Meghji did -by admitting- she was cheated by former Governor of BoT, Daudi Ballali so as to illegally consent to payment to ghost companies like , Kagoda, Jeetu Patel’s and other Peculators, is nothing but self incrimination or self-inculpating in legalese.

In law, objecting to making an admission can be taken as refuting allegations. This is the way Mkapa chose. But again, in the court of the people, the rules are totally different. The judges in this court are not learned brothers and sisters. Thus technical legalese does not apply; even lacunae may sound different.

This being this, truly, Meghji has no reasons whatsoever to remain in the office of the minister. How can she whilst she consented to the firm that peculated our money? How can she whilst she lunged our economy in lumping danger?


This aspect of things does not affect Meghji alone. It applies even to President whose silence and consent with regards to ufisadi is creating dismay and make may chafe the country over. This state of silence and denial is transcendental. Mkapa sought not to answer to all-seem-to-be-real-and-plain-true allegations against him. Will this solve the problem and avert him the danger he eminently faces? Is Mkapa embarking on the art of a wise monkey that sees nothing and says nothing? Contemporary thinkers have Mkapa as an expounder and extemporizer of the doctrine of lazy thinking in ruling, running and ruining a state. Will Mkapa, his wife, kids and other consigliore survive in the future shall we have a new responsible person on the helm?


I vividly still remember Mkapa, the firebrand, leathery and doyen in calling names. Had what is alleged been wrong and inaccurate, he’d not fall short of calling --those egging on him to come clean or face auto-da-fe-- freebooters, लोवे children, putains even the like of merry-andrew. It seems. Mkapa, who used to call us names, was unaware of satirizing the other Mkapa behind the curtains we know now! What a faux pas!

On Meghji with her lugubrious job, one can lucubrate: she must go before being told to do so. This is but most honorable way to show sense of accountability and responsibility in the first place. As for President, his silence and obscurantism are seen by other quarters --especially opposition-- as condoning corruption! Does he cognize this?


Will Meghji wait for President to lug her out? How does she take this lusus naturae so openly known by every eye? Will President extend his powers of clemency to Meghji as he did to Mkapa et al? Shall this happen, isn’t another abuse of powers in the first place?

Meghji stay is nothing but flouting the office she has already upbraided. Will President macerate towards this chicane?

As for Mkapa, though we’re told not to disturb the old man who is supposed to enjoy his yum-yum and chapattis in his world of merry-go-round with his wife, the pains and twangs of our money still force us not to.

How can we swallow our pride to stomach this whilst we are cascading into abject poverty? How can we let him swim in profusion and opulence whilst we are sunk in impecuniosities?

This reminds me of King Lear in Shakespeare and Oedipus in Sophocles. Mkapa’s coming clean and Meghji’s resignation will "turn all these pains and outrages, the cruelties and atrocities into a means of sell-liberation, thus giving us an inner solace which can not be attained by any other way."

If anything, this forces me into re-mourning for Edward Sokoine especially when I recall how he sternly dealt with economic saboteurs and the likes. Of all this sends me back to grieving for Mwalimu Julius Nyerere who died a pauper but protuberant and saintly as far as economic shames are concerned.



So it should be noted. The contumely of the trio namely Mkapa, Meghji and president among others, will never do them good; but otherwise. The wisdom here is to hark and heed vox populi vox dei in that the voice of the mass is the voice of God. For by and large and in the main, the ball is indeed in their court come what may.

Let us face it point blank and faute de mieux. Ada ya mja kunena.

OFF THE CUFFS: I read of the denial by CCM treasurer, Rostam अज़ीज़, which in the sense is an admission that his party swindled our money though by then he was not a treasurer. The damage has already been done though. What is CCM waiting for? To add salt to injuries, the same CCM-cum suspect of BoT fraud, is saying: all found to have embezzled our money must be brought to book and their loots being taken. Will CCM survive shall the truth be put to agora? As for another killing point, president Jakaya Kikwete came with a new booze. He urged the ministers and MPs doing politics and business to choose either of the duo! Why doesn't he want to declare his wealth? Let him be reminded point blank. We need our houses and actions not sweet words.
Guys, what are you waiting for? What do I know?

Thursday, 31 January 2008

CCM,kufilisika,kufa mafisadi na saa ya Ukombozi.

Kwanza nilicheka kwa huzuni; niliposoma habari kuwa CCM imepora hoja ya ufisadi wa BoT iliyoibuliwa na waandishi wa habari kwa kuipenyeza kwa kambi ya upinzani. Nilicheka na kuhuzuni sana kutokana na ukweli kuwa ni upuuzi, urushi na kutapatapa kwa CCM kutoa madai ya kitoto kama haya bila aibu.

Nilicheka zaidi niliposoma kuwa CCM inasema mafisadi wafilisiwe! Nilicheka kwa sababu tuendako CCM haiwezi kukwepa kuhusika na ufisadi uliotikisa taifa letu. Kwa mujibu wa taarifa zilizomkariri John Chiligati, Katibu wa Uenezi wa CCM, kamati kuu ya chama eti imetaka wote watakaobainika kuwa walipora pesa BoT wafilisiwe! Kwanza ifahamike kuwa CCM inajua kuwa watakaopatikana ni mbuzi wa shughuli na vidagaa wachache; watakaobeba msalaba wa vigogo wa CCM na serikali. Mbona vyombo vya habari vimeishafichua njama hii? Rejea lead story ya gazeti la Raia Mwema la Januari 31, kuwa, mashahidi watakaojitokeza mbele ya tume ya rais ya kuchunguza kadhia hii wasiwataje vigogo wa chama na serikali.

Hivi CCM inadhani watanzania wana mafyongo na upogo kiasi cha kutoona zengwe linalotembezwa? Nani hajui kuwa kashfa hii inashughulikiwa kinamna namna kwa kutafuta ku-buy time na kuwahadaa wananchi? Kwanini serikali ya CCM imeshindwa hata kuiomba rasmi Marekani kumrejesha nchini Ballali? Rejea taarifa ya balozi, Mark Green, wa Marekani kwa wanahabari siku chache kabla ya CCM kuja na usanii huu? Mbona rais anapata kigugumizi kuomba Ballali arejeshwe haraka? Badala yake, serikali imepata kisingizio kwa kupigia upatu ujio wa rais George Bush wa Marekani utadhani ni big deal!

Nina sababu mahsusi kwa hili.

Kwanza, CCM ndiyo inayounda serikali zote tangu uhuru. Ukiondoa serikali ya awamu ya kwanza na ya kidogo, awamu ya pili, serikali zilizobaki ni uoza mtupu. Je hapa CCM itakwepaje kuwajibika kwa uchafu wa serikali na watendaji wake? Anayebishia hili ajikumbushe kashfa zinazomkabili rais mstaafu, Benjamin Mkapa, mkewe, watoto wake na marafiki zake huku mwenyekiti wa CCM hii hii akimkingia kifua kuwa hawezi kuchunguzwa. Tulishasema kinga ya urais inatumiwa vibaya kulinda wezi. Tulishahoji kutochukuliwa hatua kwa Anna Mkapa, Nicholaus Mkapa na Daniel Yona ambao ni washiriki wakuu wa Mkapa. Je nao walikuwa marais nyuma ya pazia?

Pili, CCM -na serikali zake- ndiyo iliyoasisi na kuneemesha mfumo mfu wa watawala kujiibia watakavyo. Hapa napo CCM haiwezi kukwepa lawama na kuwajibika. Hebu rejea kuendelea kufichwa kwa kigogo wa serikali anayejulikana kuwa nyuma ya kashfa ya Richmond. Rejea kuendelea kulipwa pesa kwa kampuni kama IPTL, Richmond na nyingine nyingi hewa kama Deep Green.

Tatu, CCM kwa kutumia wingi wa wabunge wake bungeni ilidiriki hata kuzuia bunge kujadili ufisadi wa BoT hadi upinzani uliposimama kidete na kuiibua upya kupitia majukwaani. Kwanini CCM inasahau iliyosema jana? Mbona CCM na serikali, mwanzoni zilizisema: madai ya ufisadi yaliyokuwa yakitolewa na wapinzani ulikuwa umbea na uongo mtupu? Yaani CCM ilivyotembezwa zengwe hadi mhusika mkuu, mbuzi wa kafara Dk. Daudi Ballali akawaita waandishi wa habari na kuwaambia, "Sina wasi wasi na morale ya kazi iko juu."!? CCM mara imeishasahau yote haya!!!

Nne, CCM ndicho chama tajiri barani Afrika; kikimilki mali nyingi za wizi kama viwanja vya wazi vya umma vitumikavyo kama maegesho ya magari ukiachia mbali viwanja vya michezo kama vile CCM- Kirumba.

CCM haishii hapa. inamiliki miradi iliyojengwa kwa fedha ya umma kama makao makuu Dodoma, Chuo cha CCM Kivukoni na mali nyingine nyingi.

Tano, CCM ndiyo inayotajwa sana kunufaika na chumo la wizi la Benki kuu lililotumbukizwa kwenye uchaguzi aghali kwa viwango vyote. Ukitaka kujua namaanisha nini, hebu jaribu kujumlisha gharama za kununulia Khanga, vibandiko, T-shirts, mabango, matangazo, nauli za kuzunguka nchi nzima, pesa ya malazi mahotelini, per diems zilizolipwa kwa wajumbe na wapiga kampeni wa CCM nchi nzima, magari na vikorombwezo vingine halafu ulinganishe na pato halali la CCM. Utapata pesa kubwa kiasi cha kutisha. Hii maana yake ni kwamba ufisadi unaoongelewa ni mkubwa kuliko huu kiduchu tunaopewa.

Hapo bado hatujaangalia mali za vigogo wa serikali wanaoishi kama wafalme kwenye bahari ya umaskini wa kutupwa. Hapa bado hujagusia ile pesa inayotoroshewa nje na wageni wa CCM na serikali zake yaani akina Chavda, Patel na makanyabwoya wengine.

CCM kwa kutoa madai ya kipuuzi kama haya inaonekana bado ina mawazo kuwa watanzania ni wajinga wa miaka ya 60 ambapo wangeweza kukaa na kubishania milioni moja ina sufuri ngapi! Imesahau: watanzania sasa ni mabingwa wa kutumia teknolojia ya kisasa ya mawasiliano ya internet kiasi cha kuwa taifa la kwanza duniani kuutumia mtandao kufichua kashfa kubwa ya kifedha kuliko zote nchini!

Sasa tuangalie taarifa kuwa kuna baadhi ya wana CCM safi wenye uchungu na nchi yao wanaotaka mafisadi wote watajwe bila kuangalia sura zao. Hawa wakishikiria msimamo huu wanaweza kurejesha chama chao kwa wanachama toka mikononi mwa wezi na wasaka ngawira. Kabla ya kifo chake, mwanzilishi wa CCM, mwalimu Julius Nyerere, aliwahi kutishia hata kujitoa kwenye chama alichosema siyo mama yake. Hii ni baada ya chama kuporwa na wachuuzi wa roho na miili ya watu walioua azimio la Arusha kwa kuanzisha la Zanzibar.

Hadi Nyerere anafariki, alikuwa mtu aliyekata tamaa na kuchukia sana. Rejea maneno yake, "Nawaombea watanzania wangu’" Hii licha ya kuwa laana ni kauli ya kukata tamaa. Tunamshukuru Mungu: maneno ya gwiji hili yamedhihirika hata kabla ya kuoza. Rejea aibu na kihoro vinavyompata rais mstaafu Mkapa ambaye licha ya kumvua nguo Nyerere aliyemuwezesha kuwa rais asijue alikuwa bomu, ameifuja nchi yake na misingi yote aliyoiweka akaipigania na kuifia.

Na bado. Mkapa anaweza kukwepa kifungo leo kwa sababu Kikwete -kwa sababu anazojua mwenyewe- amemkingia kifua. Lakini ajue nchi hii siyo ya Kikwete wala Kikwete hataishi milele akiwa rais wa nchi. Na isitoshe, yeye akiponyoka hawa wengine arobaini yao itafika.

Huenda utabiri wa Nyerere kuwa CCM itakuja kufa --kama haitaacha kuwakumbatia matajiri kwa kuwatelekeza wanyonge-- ndiyo inatimia. Nani haoni wafanyabiashara wachoyo waliojipenyeza kwenye chama na kupata vyeo wanavyoipeleka CCM kuzimu?

Ukitaka kujua hatari hii, chunguza ni wabunge wangapi wako bungeni kulinda himaya zao za biashara kwa mgongo wa CCM --ambayo kama fala-- nayo imewapokea na kuwapa madaraka makubwa isijue; lao ni matumbo yao; na siyo taifa; kama ilivyokuwa agenda ya kuanzishwa kwa CCM.

Hivyo, wana-CCM wenye uchungu na nchi hii wanaweza kushirikiana na upinzani na vyombo vya habari kuwafichua manyang’au waliomo chamani walioshiriki kwenye uchafu wa BoT ili umma uwape adhabu wanayostahili. Kama mwalimu Nyerere, wasichelee lolote. Kwani CCM siyo mama zao wala Mungu wao.

Kuna haja ya kuanza kuchimba kaburi la CCM. Maana kaka na dada zake iliozaliwa nao wote wameishakufa kuanzia Ghana, Kenya, Zambia, Malawi, Senegal, Uganda, Nigeria na kwingineko. Umefika wakati wa ama CCM kuuawa na mafisadi au wana-CCM wazalendo na wasafi kuinyakua CCM toka kwenye pango la wezi wanaoichuuza yenyewe na watu wake.

Tuhitimishe. Kama CCM inataka mafisadi wafilisiwe, wa kwanza kama haki itatendeka itakuwa CCM yenyewe.

Nihitimishe na kituko. Rais Jakaya Kikwete amekaririwa akiwataka mawaziri na wabunge ama kuchagua biashara au siasa ili kuondoa mgongano wa kimaslahi. Nina maswali madogo. Kwanini angoje wawe matajiri ndipo aseme? Mbona anakatalia kutaja mali zake na wenzake?Je hii nayo ni kamba nyingine? Je waliokwishaneemeka na jinai hii wafanywe nini na ni wangapi? Je umefika wakati wa kuinusuru CCM toka kwa wafanyabiashara? Mwisho atatoa lini ombi kwa Marekani kumrudisha Ballali? Na je ataanza lini kuwashughulikia mafisadi, mabaroni wa unga, wala rushwa bila kusahau nyumba zetu?

Mungu ibariki Tanzania.
Iepushe na mafisadi,
Iondoe kwenye mizengwe na usanii.

Wednesday, 30 January 2008

HIV/AIDS: The Africa – Canada Experience.

HIV/AIDS exists in Canada save that it is not much publicized as in Africa. Despite being a danger, how an individual protects him or herself against HIV, remains personal. Nobody makes noise to anybody about it. Media ads on HIV/AIDS and its dangers are not as traumatizing, cultural destructive or monotonous as in Africa. This is because Canada has no donors to attract by blowing the issue out of proportion.



In many African countries, sadly, pornographic adverts are aired without underscoring the truth and danger that this may cause. They end up being catalysts for promiscuous and related acts, turning our kids and youth into experimental guinea pigs.



Many NGOs and governments know this danger too well. But due to their greed for donor funds, they ignore the truth. Figures are cooked and inflated. In Tanzania for example, nobody knows the exact number of HIV/AIDs victims. Every NGO has its own figures and statistics based on creating fear and attracting donors!



Many medical trials are carelessly conducted on Africans! Authorities condone this under the pretext of fighting HIV/AIDS! How do we trust the same guys behind the creation of the malady? We give them our secrets and statistics so as to be vulnerable! If anything, this lust for money has become another danger which is bigger than HIV/AIDS itself.



I have neither seen condoms being advertised here nor adverts which cross the line being pumped to the media as it is back home. Do we know that pumping dirty adverts cause many miseries to our young ones that we condemn for cultural erosion?



Much money is spent on these adverts and money-making seminars and conferences whilst the victims are dying without any help. Hither is where I concur with those agitating for stamping out poverty and corruption, the vices enhanced by donors who support and give money to corrupt regimes.



In Tanzania, TACAIDS, the commission responsible for HIV/AIDS-like the government of the day alleged to squander money on expensive oil guzzlers whilst the victims are dying of lack of simple drugs for elongating life! Super scale salaries are paid to do nothing but make money for TACAIDS officials!



In Canada, due to advanced and reliable medical facilities-cum services, you can not feel the presence of HIV/AIDS. This does not imply that the scourge is absent. It exists, but the figures are not known. This is because under Canadian Law, private information is protected.



One incident in Montreal late last year unearthed a very gloomy reality. It was discovered that som people in the country do not know HIV/AIDS! This happened when one doctor discovered that some secondary school students were infected with AIDS. But to his shock, they did not know what AIDS was! These findings forced the doctor to alert the people of such reality. And the media was urged to put more efforts to educate the general public. The doctor again found that at least three cases are discovered at his hospital everyday.



HIV/AIDS is a menace. But like in Canada, Africa needs to address it in a transparent, decent and humanistic way in lieu of commercial rust aimed at vending the souls and bodies of the victims as it has always been the case of governments of Africa when it comes to attend their citizenry.



The fight against HIV/AIDS in Africa has become a means of minting money. Take a leaf guys else we shall perish unnecessarily.

Source: The African Executive Magazine January 30, 2008.


By Nkwazi Mhango
Mhango is a Tanzanian living in Canada. He is a Journalist, Poet, Teacher, Human Rights activist and member of the Writers' Alliance of New Foundland and Labrador (WANL)

Kwanini kila ufisadi wa kaya hii yumo Gabacholi?

NIMEJILAWA leo. Nautafakari unafiki wa wakubwa. Nimechukizwa na baadhi ya wachumia tumbo waliojaa kwenye majoho wakivichafua vitabu na nyumba za Mungu. Wapo wengi. Wanaojifanya wanakipenda kijiwe, ilhali ni mbweha wa kawaida.

Yupo mbweha mmoja, aliyedai tumsaidie mkuu wa kaya kupambana na ufisadi wakati kufanya hivyo ni kupambana na yeye mwenyewe.

Leo nina mada: Kwanini kaya na kijiwe chetu vimegeuka nyumba ndogo ya magabacholi? Na kwanini tunaridhika na uongo wa Cheka cheka kumlinda kibaka Tunituni na genge lake?

Nikiwa nimejiinamia, nasikia salamu toka kwa Mpemba.

Anasalimia: "Salaamaaleko jamia."

Mzee Kidevu anamjibu haraka huku akipokea kipisi cha sigara toka kwa mzee Ndomo.

Mara Msomi anaingia akiwa anabofya ki-Nokia chake. Akiwa anatafuta mahali pa kukaa, Mkurupukaji anaingia na gazeti. Kichwa cha habari ni, 'Yule mwizi wa pesa ya rada kumbe bado anatanua!'

Utadhani kamwaga jivu kwenye siafu!

Mgosi Machungi analamba mic. "Jamani hali hii inatishangaza. Yaani kia wizi wapo magabachoi! Hivi huu ndiyo ubinafsishaji hata kaya?"

Akiwa anashangaashangaa, Mkurupukaji analamba mic. "Mgosi hujui kwanini kaya hii imewekwa kimada na magabacholi? Hujui baada ya kuondoka Mchonga ziliingia sirikali za kijiweni zinazotumiwa na magabacholi kujineemesha huku sisi tukiteketea?"

Kabla ya kujibu, kwa mara ya kwanza, gabacholi Kanji anayeishi mtaa jirani, anatia timu kupata gahawa. Inaonekana katumwa na wenzake baada ya kusoma habari za kijiwe hiki mama wa siasa kutuchunguza.

Mzee Kidevu anaamua kumchokoza. Anauliza swali la nyodo. "Jamani kaya hii hivi ni ya Wadanganyika au ya magabacholi?"

Kanji kapata upenyo! Analamba mic bila kutoa hata taarifa. "Swahili napenda laumu Hindi. Kwanini silaumu ongozi yenu? Sisi nakuja na fuko tupu natoka na fuko jaa kwenda Bombay."

Kabla ya kuendelea Mbwamwitu anakwanyua mic kwa hasira. "Kanji acha kututia madole machoni. Yaani huna aibu unatutukana, tena kwenye kijiwe chetu!"

Kanji halazi damu. "Wewe toka. Iko na jiwe wapi we jusi? Sisi taka ondoa mbea yenu naweza honga city, kazi kwisa. Kama taka salama acha sisi. Nyinyi iko na lengo dogo dio maana ongozi yenu natumia sisi kuibia nyinyi. Kwanza nyinyi haiko na secret. Kama nakamatwa nasema siri yote. Lakini sisi nakimbilia London, Canada au Bombay. Pia sisi haiko na bibi nyingi. Sisi nazaa kama panya, lakini hapana lala na jumba dogo."

"Kanji acha nyodo, huo ni wizi hata kama mnashirikiana na baadhi ya wachumia tumbo wetu, mna lawama. Kwanza mmekujaje hapa kama siyo kuletwa na malkia mkoloni?" anauliza Makengeza kwa hasira.

Kanji halazi damu, anajitetea. "Hata kama letwa na Queen sisi iko raia sasa. Nenda laumu ongozi yenu kutumia pesa jumbani dogo."

Kabla ya kuendelea, Mbwa mwitu anamzodoa Kanji. "Nyie raia au kunguru! Angalia wenzenu walivyoitelekeza Kenya baada ya kuanza vagi. Nyie ni raia wa karatasi sawa na chui wa karatasi, hamna sera, ni wezi watupu, rudini kwenu mkafe kwa umaskini uliotamalaki."

Kanji anajibu. "Hiyo dua ya kuku haipati mewe dugu yangu. Wewe sida nini? Kwanini siseme sisi jumuia yetu kachangia wewe pesa kidogo ya kula na mama toto yako?"

Kapende anapandwa ghadhabu. Anamkwida shati Kanji ampe dispilini.

Anasema. "Kawatie madole akina Tunituni na Cheka cheka siyo sisi. Unapata wapi jeuri kutunyea tena hadharani mbwa we!"

Kapende anamtembezea kichapo Kanji hadi tunaanza kumuonea huruma.

Mzee mzima naingilia kati kuwaachanisha huku Kapende akitweta na Kanji akitetemeka utadhani kiama chake! Maana bila kufanya hivyo polisi wetu waabudiao magabacholi wakitukuta tunampa displini ponjoro watatutia ndani na kutubambikizia kesi za bange hata mada.

Mzee Maneno anaingilia kuokoa jahazi. "Kapende unamuonea Kanji bure. Hawa ni kama inzi, hawawezi kuacha kidonda bila kuchokonolewa. Hapa wa kulaumu ni vyangudoa wetu anaoongelea mzee. Huko nyuma walikuwa hawatumiwi hovyo hivi." Anamtazama Mkurupukaji.

Kanji hana imani na kijiwe tena. Anaamua kutimka mbio kwenda zake asipate kichapo.

Kijiwe kinamzomea hadi wapita njia wanashangaa.

"Huyo gabacholi. Huyo!" Yanasikika makelele.

Msomi anaamua kuingilia. "Wazee, japo hakuna mzinzi mmoja bali awe na mzinzi mwenzie, Kanji mmemuonea. Tumeshindwa kuwatia adabu vyangudoa wetu tunawaandama malaya wenzao! Hebu muangalie Tunituni. Eti bado anaalikwa akasuluhishe akina Kibaka wakati naye zigo la ufisadi linamlemea."

Anavuta kombe lake la kahawa na kupiga funda na kuendelea kutoa mapwenti.

"Mie nina wasiwasi na usomi wetu. Hivi inakuwaje afisa tena mzima kama Tunituni bwana kujua anaingizwa mjini na tapeli kama Jitu au Shaileshi Visirani?"

Kabla ya kuendelea, Makengeza anamjibu. "Msomi usishangae. Hukusikia vizuri maneno ya Kanji? Jamaa wanawatumia magabacholi kuficha siri zao. Huoni wanavyohangaika na Ballaliii kutaka kumnyotoa roho ili awafichie siri? Usishangae kuona tunaowalilia watende haki ndiyo wezi wenyewe."

"Du!" Anasema Msomi Mkatatamaa na kuendelea. "Mzee umenifumbua macho. Kumbe ndiyo maana Chekacheka kaamua kututoa kafara kumlinda Tunituni! Hakika kaya hii si huru, ina maadui aina mbili; magabacholi na vyangudoa wetu wachumia tumbo. Angalia mabaki ya nyumba za Mchonga, viwanda, maduka, mabenki, maduka ya kubadilisha na kutoroshea pesa na sasa kimebakia kijiwe kama pango la wezi kama alivyoonya Mchonga. Kwanini tusianzishe chama cha kudai uhuru upya?"

Akiwa anajiandaa kukomelea pointi nyingine, Mpemba anadandia. "Yakhe, hawa dawa yao kupigwa mawe. Adhabu ya mzinzi yeyote kupigwa mawe hadi kufa bila kujali nasaba wala cheo. Hivi naye Ntikila kaishia wapi? Maana naona magobacholi wazidi sasa hadi waingia kwenye mjengo wetu Idodompya!"

Msomi anaendelea. "Ami umesema vyema. Tumewekwa mabaya hadi kuruhusu kunguru wa mzee Karumekenge watutawale na kutuibia. Napata taabu kuamini hata bidhaa wanazotengeneza kwenye viwanda vyao. Kama wanaweza kuwa na influence kiasi hiki kwanini wasitulishe sumu, uchafu na bidhaa zilizopo chini ya kiwango? Nani atawakamata iwapo hata kijiwe ni chao? Anayebishia hili arejee utawala uliopita wa mfanyabiashara Tunituni na mkewe mama moneybags."

Kabla ya kuendelea simu yake inalia. Anaipokea na kuongea kwa kifupi na kuendelea na lecture.

"Hawa jamaa si bure. Wanapata jeuri kutokana na kuibeba sirikali iliyomo mifukoni mwao tokana na tamaa, upofu na nyongea ya jamaa zetu. Hata chama kimeishaingiliwa muda mrefu. Ogopa kiama cha walaji kinachopata ruzuku isikitoshe kikaamua hata kuwachuuza watu wake. Chama ilikuwa zama za Mchonga sasa ni kiama chetu.

"Ni genge la wachumia tumbo. Hakuna aliye safi wala mwenye nafuu. Hata hawa mnaowadhania ndio siyo. Juzi jamaa wa intelligence alinitonya, kama ukweli wa ufisadi wote kijiweni na kayani ukiwekwa hadharani, wa kwanza kuadhirika na kuathirika kama Wadanganyika wataamka ni kiama chao cha walaji. Wa pili ni mkuu wa kijiwe mwenyewe. Huoni kila uchao anakuja na mazingaombwe! Kwanini hawakamati Tunituni na magabacholi wake?

"Anafahamu akiwakamata nao watamkamatisha. Laiti kijiwe kingekuwa na watu wenye akili, dawa hapa ilikuwa kumkoma nyani bila kuangaliana usoni. Maana kijiwe kimewashinda kiasi cha kuwaachia magabacholi wakichezee wanavyotaka. Kama alivyobainisha Kanji, usishangae siku moja tukawa na mkuu wa kijiwe gabacholi kama alivyowahi kuotea mbweha mmoja gabacholi kule Zenji. Mnamkumbuka ya Zenji? Hakina wataalamu hii huiita Gabacholization of Kaya and Kijiwe."

Alipokuwa akijiandaa kuendelea, mara ndata walivamia kama upupu ili watunase kwa kumtia adabu mteule gabacholi Kanji. Mie nilitimkia zangu Ilala kwenye ofisi ya DP ya Ntikila.



Source: Tanzania Daima Januari 30, 2008.

Tuesday, 29 January 2008

Mkapa and Meghji, the ball is in your court.

Today’s pointblank is to pore on two or more prominent and controversial figures in our country that are supposed to expediently and reasonably rejuvenate their honour or their tarnished names -as politicians would put it.


Anybody conversant with accountability as means of proving innocence of anybody will agree with us: Zakhia Meghji, minister for finance’s resignation is long over due. On the same footing, even the former president, Benjamin Mkapa is duty bound -as per the norm and constitution- to break his silence with regards to all allegations surrounding him.

Will the duo of the trio embark on the fulmination to suing all tongue wagers agitating they be brought to books? Nay! This can’t be let alone helping them. For those who opted for this derangement ended up in shame -tail in legs. Doing this will add more valour and vigour to Dr. Slaa who seems to be hell bent to knock sense in some bumpkins.


Anybody well versed with legal matters will agree with us once again: what Meghji did -by admitting- she was cheated by former Governor of BoT, Daudi Ballali so as to illegally consent to payment to ghost companies like , Kagoda, Jeetu Patel’s and other Peculators, is nothing but self incrimination or self-inculpating in legalese.

In law, objecting to making an admission can be taken as refuting allegations. This is the way Mkapa chose. But again, in the court of the people, the rules are totally different. The "judges" in this court are not learned brothers and sisters. Thus technical legalese does not apply; even lacunae may sound different.

This being this, truly, Meghji has no reasons whatsoever to remain in the office of the minister. How can she whilst she consented to the firm that peculated our money? How can she whilst she lunged our economy in lumping danger?


This aspect of things does not affect Meghji alone. It applies even to President whose silence and consent with regards to ufisadi is creating dismay and make many chafe the country over. This state of silence and denial is transcendental. Mkapa sought not to answer to all-seem-to-be-real-and-plain-true allegations against him. Will this solve the problem and avert him the danger he eminently faces? Is Mkapa embarking on the art of a wise monkey that sees nothing and says nothing? Contemporary thinkers have Mkapa as an expounder and extemporizer of the doctrine of lazy thinking in ruling, running and ruining a state. Will Mkapa, his wife, kids and other consigliore survive in the future shall we have a new responsible person on the helm?


I vividly still remember Mkapa, the firebrand, leathery and doyen in calling names. Had what is alleged been wrong and inaccurate, he’d not fall short of calling --those egging on him to come clean or face auto-da-fe-- freebooters, love children, putains even the like of merry-andrew. It seems. Mkapa, who used to call us names, was unaware of satirizing the other Mkapa behind the curtains we know now! What a faux pas!

On Meghji with her lugubrious job, one can lucubrate: she must go before being told to do so. This is but most honorable way to show sense of accountability and responsibility in the first place. As for President, his silence and obscurantism are seen by other quarters --especially opposition-- as condoning corruption! Does he cognize this?


Will Meghji wait for President to lug her out? How does she take this lusus naturae so openly known by every eye? Will President extend his powers of clemency to Meghji as he did to Mkapa et al? Shall this happen, isn’t another abuse of powers in the first place?

Meghji stay is nothing but flouting the office she has already upbraided. Will President macerate towards this chicane?

As for Mkapa, though we’re told not to disturb the old man who is supposed to enjoy his yum-yum and chapattis in his world of merry-go-round with his wife, the pains and twangs of our money still forces us not to.

How can we swallow our pride to stomach this whilst we are cascading into abject poverty? How can we let him swim in profusion and opulence whilst we are sunk in impecuniosities?

This reminds me of King Lear in Shakespeare and Oedipus in Sophocles. Mkapa’s coming clean and Meghji’s resignation will "turn all these pains and outrages, the cruelties and atrocities into a means of sell-liberation, thus giving us an inner solace which can not be attained by any other way."

If anything, this forces me into re-mourning for Edward Sokoine especially when I recall how he sternly dealt with economic saboteurs and the likes. Of all this sends me back to crying for Mwalimu Julius Nyerere who died a pauper but protuberant and saintly as far as economic shames are concerned.



So it should be noted. The contumely of the trio namely Mkapa, Meghji and president among others will never do them good but otherwise. The wisdom here is to hark and heed vox populi vox dei in that the voice of the mass is the voice of God. For by and large and in the main, the ball is indeed in their court come what may.

Let us face it point blank and faute de mieux. Ada ya mja kunena.

OFF THE CUFFS: I read of the denial by CCM treasurer, Rostam Aziz which in the sense is an admission that his party swindled our money though by then he was not a treasurer. The damage has already been done though. What is CCM waiting for?
Guys, what are you waiting for? What do I know?

Monday, 28 January 2008

Mkapa, Kikwete, ufisadi na mainzi.



Jikumbushe makele ya Mainzi wanapokuwa kwenye mzoga halafu akaja Mbweha au Mbwa hata Kicheche kuushambulia mzoga wake. Mainzi uhanikiza na kupiga makelele kama silaha pekee yaliyo nayo.

Hakika makelele ya mainzi huwa hayamzuii mvamizi kula mzoga atakavyo hata wakati mwingine kuyala mainzi yenyewe na yasifanye kitu! Hawa ni hayawani isitoshe wadogo wasio na misuli na vikumbo kuweza kupambana na mvamizi.

Jaribu mfano mwingine wa Vyura pale Tembo avamiapo bwawa kunywa kuoga na kuyachafua Maji. Vyura, kama Mainzi, nao hupiga kelele hadi Mswahili akawazodoa: kelele za Vyura hazimzuii Tembo kunywa maji.

Mswahili huyu huyu bingwa wa falsafa hata mafumbo haishii hapo. Husema: kelele za mMango hazimnyimi Mpangaji usingizi.

Ukiangalia mazingaombwe, usanii, ujambazi na kila hadaa vinavyofanyika "kuwanusuru" watuhumiwa wizi wa mabilioni ya pesa kwenye akaunti ya madeni ya nje (EPA), bila shaka, unaijiwa na picha hizi tatu. Ni somo gani unapata hapa?


Kwanza, ni uhovyo wa mainzi, vyura hata mlango. Pia ni uonevu wa tembo na mbweha, mbwa, vicheche (mvamizi).


Pili ni hekima: tusifanye mambo kama hayawani. Tusiridhike na makalele ilhali "wabaya wetu" wakiendelea kuukatua mzoga, kuchafua na kunywa maji au kuuchapa usingizi. Je nasi tumekuwa wa hovyo kama wao? Je tumekuwa katili kwa vizazi vijavyo kwa kuendekeza woga na makelele ilhali mambo yanazidi kuharibika?

Kujibu maswali haya vizuri, jiulize, mbali na makelele na ngebe, watanzania wamefanya nini kuzuia mzoga wao kushambuliwa na wanyama tajwa wanaojulikana kwa uchoyo na ulafu wao? Wamefanya nini pale waliyemtegemea atende haki kwa kumkabidhi ofisi na zana zote za dola ameamua kuzitumia dhidi yao kuwalinda Mafisadi?

Je kwa msimamo wa rais Jakaya Kikwete kwa mfano kusema wazi hatamchunguza mtangulizi wake, Benjamin Mkapa, siyo kuusaliti umma na viapo vyake vya ofisi? Maaana, wahenga husema: asiyevuta kamba nasi si mwenzetu ilhali waingereza wakisema: show me your friend I shall tell you who you are ama nionyeshe marafiki zako nikwambie wewe ni nani? Je katika hili Kikwete ni nani? Sitaki nimjibie.

Taarifa za vyombo vya habari kuwa uchunguzi wa kashfa ya BoT, jina la rais mstaafu linajitokeza mara nyingi si za kuacha kama taarifa tu bali onyo kuwa watanzania hawajiandaa kupambana na ufisadi wala kurejesha mali zao zilizomo mikononi mwa mafisadi ambao kwa bahati mbaya wengine bado wamo kwenye ofisi za umma wakiharibu ushahidi na kulindana!

Inashangaza udhati wa Kikwete kuweza kulala usingizi hata kujitahidi kuwaridhisha wananchi; atapambana na ufisadi wakati ukweli ni kwamba kinachofanyika na kinachosemwa ni tofauti kama usiku na mchana hata mbingu na ardhi! Je umma haujaona mchezo mzima?

Niliwahi kuuliza: kama Mkapa ana kinga na mkewe, mwanae na washirika kwenye makampuni yao nao wana kinga? Mbona hawakuwa marais hata kwa sekunde moja? Au ni yale yale ya ufalme wa mlango wa nyuma? Au tuseme: ni yale yale; waarabu wa Pemba?

Kwanini hatutaki kuwaambia watawala: hii ni nchi yetu na siyo yao wala mama zao? Kwanini tunaogopa hata kuchukia kama tumeshindwa kuondosha kwa mkono?

Leo ufisadi wa BoT umebebwa na Daudi Ballali, gavana wa BoT wa zamani utadhani alikuwa peke yake! Kwanini tunachezewa mahepe mchana kama watoto wadogo nasi tunaupwakia uongo na matusi haya?

Tuliwahi kuuliza na kudodosa alipopata na alivyopata mali zinazosikika kuwa za Mkapa kama vile majumba ya Lushoto, Upanga na mengine ambayo bado hayajajulikana. Tulidhani umma ungetumia hojaji zetu kudai haki kwanza na kama madai hayasikilizwi basi uchukue mali zake au hatua mujarabu. Lakini wapi?

Tuliwahi kuhoji: nani anamfanya nani bwege? Tulihoji: kazi ya rais ni nini na ipi iwapo anatuzodoa tena hadharani; hawezi kumchunguza Mkapa achilia mbali kumfikisha mbele ya haki? Je hatujawa mainzi tena mafu? Ajabu ya nchi yetu; tuko tayari kuandamana hata kupambana na FFU kwa mambo madogo kama kashfa za kidini na mengine lakini hatuna mshipa wa kusimamia haki zetu zitendeke na kulindwa?

Je rais na watendaji wake wanajua uhovyo wetu kiasi cha kututendea mambo ya hovyo hivi? Je kwa kutenda hivi wahusika nao hawajawa wa hovyo kiasi cha kuwa na nchi hata jamii ya hovyo? Je mwelekeo wa hali hii ni nini kama siyo miaka mitano ijayo kushuhudia makubwa kuliko hata haya ya Mkapa? Je hatujawa kichwa cha mwendawazimu kama alivyowahi kuonya mzee Ruksa? Hatujawa mainzi mafu?


Ajabu ya maajabu, vijana wetu wengi wamegeukia jinai kama ujambazi hata uchangudoa ambayo kimsingi vinaweza kuondoa uhai wao ilhali kudai haki halali kumetelekezwa! Kiongozi na shujaa wa Mau Mau kule Kenya, Dedan Kimathi aliwahi kusema; heri kufa umesimama kuliko kuishi umepiga magoti. Tuko wapi sasa?

Nchi jirani ya Ethiopia kuna kabila la Oromo ambalo kwenye lugha yake ya Oromia kuna methali isemayo: heri kuishi siku moja kama simba kuliko miaka mia kama kondoo. Je sisi hatujawa kondoo tena wa shughuli ya fisi?

Kuna haja ya kuwatolea uvivi Kikwete na swahiba yake Mkapa na kuwaambia: Tanzania siyo yao peke yao:ni yetu sote kwa sawa. Badala ya kunung’unika na hata kumlilia marehemu Mwalimu Nyerere au kuotea; atakuja malaika kutukomboa, tuamke na kurejesha nchi yetu mikononi mwetu.

Inashangaza na vyombo vya dola vyenye watendaji makapuku kama Polisi na idara nyingine vimeridhia uhovyo na uinzi huu!

Kama Kikwete alituahidi kututumikia na siyo kututumia kama ilivyo, basi atutumikie. Kama ameshindwa kwanini tusitafute mwingine ambaye yuko tayari na mwenye uwezo wa kufanya hivyo badala ya kuishi kwenye uinzi?

Tumekuwa tukimuogopa Kikwete hata waziri wake mkuu. Tunawaandika kwa kuzungusha. Tunatumia lugha za kinafiki za mheshimiwa rais angefanya hivi au vile. Jamani, tumwambie hata kama atachukia kuwa anakotupeleka na anavyotuswaga sivyo tulivyokubaliana. Tulimchagua awe mtumishi wetu siyo Bwana wetu kama ilivyo. Anayebishia hili aangalie utendaji mbovu wa serikali ya awamu ya nne tangu iingie madarakani.

Ajiulize ni mangapi tuliyokubaliana yametimizwa zaidi ya dana dana na mazingaombwe kama wengine wayaitavyo. Je kwa Mkapa kuendelea kutuchezea na kutudharau haimaanishi bado anatawala kwa mlango wa nyuma? Je nani anapenda kuwa na hali ya ukatuni (Caricuture). Nani anautaka u-Joice wowowo! Mkumbukeni Joyce Wowowo akinengua baada ya achezeshaye kutia madole kwenye kijisanduku naye akamwaga burudani lakini kwa mikatiko ya matusi. Je tumekuwa wa hovyo kushabikia matusi haya? Namshukuru Mhariri wa Tanzania Daima kwa tahariri yake ya jumapili 26 Januari aliyemtaka Mkapa avunje ukimya. Je atafanya hivyo? Je kama Mkapa na Kikwete wataendelea mchezo huu, utabiri wa mawe kusema kwa namna tofauti na mainzi ya kwenye mzoga unatimia taratibu?

Kwanini Mkapa anaonekana kuwa na kiburi? Je ni kwa kujua uinzi wetu au ukubwa wa kinga ya Kikwete? Je kwanini Kikwete naye anaridhia kadhia hii kama hana mpango wa kuitenda hata zaidi ya hii? Siku njema huonekana asubuhi na siyo jioni. Imetimu miaka zaidi ya miwili tangu Kikwete akabidhiwe nchi. Je kuna ishara gani tokana na matendo ya awamu yake?


Kikwete asijesema nampakazia. Akinipa sababu zenye siha hata mbili za kwanini Mkapa asishughulikiwe na yeye hana mpango wa kuwa Mkapa mwingine miaka ijayo, nitaacha kuuliza swali langu kuu:kwanini Kikwete na Mkapa lao lisiwe moja.

Muda umeisha. Tuachane na uinzi tuuvae usimba tuikomboe nchi yetu toka mikononi mwa akina Mkapa na wenzake ambao wanatucheka badala ya kuomboleza. Yote hii inatokana na makelele ya maizi ilhali mzogo unatafunwa na mbweha.
mpayukaji@yahoo.com

Wednesday, 23 January 2008

Kondoo wanapogeuka mbuzi kwa mafisadi

HABARI kuwa wananchi wenye hasira walivamia shamba la aliyekuwa gavana wa Benki Kuu ya Tanzania (BoT), Daudi Ballali, haziwezi kupita bila kujadiliwa.

Januari 20, mwaka huu, tulishuhudia wananchi wenye hasira kwenye eneo la Mbweni-Maputo, Kinondoni, Dar es Salaam, wakivamia shamba la Ballali na kuanza kuligawana.

Walifanya hivyo, kwa kudai kuwa lile shamba lilipatikana kutokana na pesa yao iliyoibwa na wachache wakishirikiana na watendaji wa serikali akiwamo Ballali.

Hakika huu ni mwamko mpya licha ya kuwaonya mafisadi kuwa muda wao wa kutanua unaanza kuwatupa mkono.

Ni kauli na kitendo cha ukombozi cha kuukataa ukondoo na urambaji wa viatu vya wakubwa wasio na ukubwa wowote, isipokuwa ukubwa wa ovyo.

Kama wezi wetu wamebakiwa na ukubwa, basi si ukubwa chochote, bali ukubwa wa dume la nyani ambalo licha ya kuwa na maguvu, halina akili ya kulima bali kuongoza kushambulia mashamba ya binadamu.

Katika sakata hili, binadamu wameamua kwa dhati kupambana na manyani watu, waliovamia rasilimali na asasi zao hata serikali kwa ujumla.

Hili laweza kuonekana kama jambo dogo. Lakini ifahamike umma hauna dogo unapoamua. Hata kuchoma vibaka moto kulianza na watu wachache.

Tumekuwa tukiwahimiza wananchi waachane na kuwaua vibaka huku wakiwanyenyekea wanaotafuna mabilioni yetu na kusababisha ongezeko la vibaka.

Sasa wakati wa wananchi kuwasaka wabadhirifu umewadia.

Pamoja na sheria kuwa wazi, hakuna anayeruhusiwa kujitwalia mali halali ya mwenzake, sheria hiyo hiyo iko kimya kuhusiana na mali haramu kama hii ya Ballali.

Kilichofanyika ni somo kwa serikali, ikamate mali za watuhumiwa haraka kabla hakujatokea vurugu hata umwagikaji wa damu. Watawala wetu walizoea kutukoga na kututuliza kwa pesa zetu wenyewe.

Wamezoea kumkaanga samaki kwa mafuta yake. Sasa samaki ameshtuka. Ukiingia majini kwake anakugeuza asusa.

Hakuna nchi ambayo mafisadi wana jeuri kama Tanzania. Ni watuhumiwa wangapi wa ujambazi tunawajua sasa ni waheshimiwa?

Ni wangapi wameghushi nyaraka na vyeti na sasa ni waheshimiwa huku wakikingiwa vifua na serikali hiyo hiyo tuliyodhani ni yetu?

Inashangaza kuona mali zinazodaiwa kupatikana kwa dhuluma kama za kina Kagoda, Jeetu Patel, Tanpower, ANBEN (Anna and Benjamin Mkapa), na Fosnik (Foster and Nicholas Mkapa) na nyingine nyingi bado zimo mikononi mwa watuhumiwa!

Ni majumba mangapi na viwanja vya ubadhirifu vingapi vinaendelea kuwa mikononi mwa wamiliki kinyume cha sheria? Je, hii ndiyo siri ya serikali kusuasua kukamata na kufilisi watuhumiwa wanaojulikana, tena wakubwa?

Ziko wapi nyumba zetu zilizouzwa na Serikali ya Awamu ya Tatu? Je, serikali itaendelea kuwalinda wahalifu hawa dhidi ya wananchi ambao inaonekana kuwaacha kila mtu ajitafutie haki yake ajuavyo?

Ingawa tumekuwa tukiaminishwa na watawala wetu kuwa nchi yetu ni ya amani. Ijulikane wazi kuwa amani haiwezi kuwapo bila haki na uwajibikaji.

Ikiwepo imani ya amani na si amani kwa maana yake. Ikiwepo ni kejeli (mockery) kwa amani na wananchi kwa ujumla. Ni uongo wa mchana kusema kuna amani iwapo umma unaibiwa kila uchao, tena na wale watu uliowaamini kuwapa ofisi zake.

Sasa ndiyo wakati muafaka wa wananchi kuukiuka mwiko wa kugeuzwa nepi za kufutia uchafu wa watawala. Ni wakati muafaka kwa wananchi kuachana na kugeuzwa vichaka na mihuri ya kufichia mali za wizi zitokanazo nao.

Ni mara ngapi rais amekumbushwa kutaja mali na wenzake? Je, wananchi wataendelea kuwa ‘wajinga’ na kuruhusu watawala waendelee kufanya ubadhirifu kwenye fedha zao?

Serikali inayoficha mali za watumishi wake inaweza kujiepusha na shutuma za ubadhirifu? Hata chama kinachounda serikali hii si chama cha ubadhirifu?

Kama kuna wilaya imeonyesha mwamko wa kifikra, si nyingine bali Kinondoni, Dar es Salaam, ambayo ninaipongeza.

Tukio la kukamatwa mali ya Ballali si la kwanza. Nani amesahau mkuu wa wilaya hiyo aliponusurika kipigo baada ya kutaka kuwageuza wananchi kuwa ‘wajinga’ kusimamia ubadhirifu wa mali zao?

Ilitokea Wazo Hill, Kijiji cha Chasimba. Imeingia kwenye vitabu vya historia, wananchi wameukataa utawala usiowajali wala kuwafanyia lolote isipokuwa kuingia mikataba mibovu kama ilivyodaiwa kwenye sakata la Richmond, IPTL, ubinafsishaji na uuzwaji wa NBC.

Huu ni mwaka wa wananchi kujinasua kutoka mikononi mwa mafisadi hata kama watakuwa wanalindwa na serikali.

Tulionya kuwa serikali inaweza kufurushwa na wananchi wakijua kuyatumia vizuri madaraka yao kama ilivyotokea kwenye mifano hii miwili.

Hakika hata wanafunzi wa vyuo vya elimu ya juu wanaoendelea kuzungushwa na kudhalilishwa na wamangi meza wachache nao wataamua kuamka usingizini na kudai hata kuchukua kilicho chao.

Hatua hii ya ukombozi itaondoa uongo na unafiki wa baadhi ya watawala kuwa wanaongoza kwa ajili ya wananchi, wakati ukweli ni kwamba wanatawala na kufanya ubadhirifu kwa ajili yao binafsi na marafiki zao.

Ingawa serikali imeshikilia ripoti ya ukaguzi ya Ernst and Young, ukweli ni kwamba kashfa nzima ya BoT haijawekwa ugani kama ilivyo. Tulicholetewa ni majani.

Bado shina na mizizi ya gogo zima liitwalo kashfa ya BoT, nani ataridhika na mbuzi wa shughuli (Ballali) wakati wenye shughuli wenyewe bado hawajaguswa? Je, rais anajua kuwa wananchi wanamfahamu zaidi ya anavyodhania?

Anayo habari kuwa wana hasira kuliko anavyojiridhisha au watapiga kelele halafu watanyamaza?

Kwa upande wa wananchi nao inabidi waongeze kasi. Maana inashangaza kuona walipigia kelele kulanguliwa umeme halafu taratibu wanaletewa kesi ya Ballali, nao kama ‘mbwa’ aitikiaye miito mingi, wanauingia mkenge wananyamazia kadhia na jinai ya kulanguliwa umeme, ilhali serikali ndiye mlimbikizaji mkuu wa madeni, ukiachilia mbali kuwa nyuma ya Tanesco.

Hata kama mbinu chafu za kuleta picha mpya kila inapozuka picha yenye kuweza kuwaamsha wananchi inainusuru serikali, ukweli unabaki pale pale kuwa wananchi wanaita mazingaombwe ya Rais Jakaya Kikwete na timu ya mawaziri wake waliotajwa kwenye ufisadi.

Leo, watu wangetaka kuona mawaziri kama Basil Mramba, Juma Ngasongwa, Andrew Chenge, Edward Lowassa, Zakhia Meghji, Ibrahim Msabaha na wengine wengineo, wanaotuhumiwa kuiingiza nchi kwenye matatizo ya kiuchumi wakichukuliwa hatua za kisheria.

Hakika kilichotokea kwenye shamba la Ballali ni ukweli kuwa kondoo wameanza kugeuka kuwa mbuzi dhidi ya mafisadi wanaowasumbua.



Source: Tanzania Daima Januari 23, 2008.

Vigogo mnangoja nini kijiweni?

LEO mzee mzima napayuka na kupayuka na kupayuka si kwa sababu ya ulabu kama kawaida yangu.

Nimelewa hasira na njaa kusema ukweli. Jana niliichapa pombe kiasi cha kuamka na hangover. Nimeishazoea, kuutundika ili nao mbu nikirejea wanitundike kabla ya mshirika wa bedroom naye kunitundika kwa kuniibia akiba ya mama.

Zamani wezi walikuwa wanaume, hasa walevi kama Mpayukaji ambao bila kuzamisha chupa iwe ya boa ulanzi au mataputapu mengine, siku haiendi.

Mambo yameenda yakibadilika siku hizi. Hata akina mama nao wamo kwenye kukwanyua njuluku hasa za kaya!

Hebu chukulia mfano huyu Iron Lady utadhani ameumbika kwa chuma. Juzi ameamua kukiri kwamba alishauriwa vibaya na Ballaa Dadi Dalaliii wa Band of Thugs ambayo kwa kuifupisha waweza kuiita BoT.

Zamani vibaka walikuwa vijana wasio na mbele wala nyuma, juu wala chini. Siku hizi ni watu wazima na nafasi zao, tena za kupewa na umma wanaouuma kwa uma utadhani hatujui!

Nani angelidhani waziri mzima, tena wa njuluku angejikurupukia kama ndugu yangu na mwana kijiwe mwenzangu Mkurupukaji na kuidhinisha malipo yasiyostahiki kwa Kampuni ya Kagoda? Sasa kama Kagoda kamemuingiza mjini akaukwaa mkenge, kitakapokuja kigoda si atamaliza njuluku za Kaya? Sijui naye anangoja nini?

Ajabu ya maajabu hata Mkuu wa Kaya ya Kijiwe naye ameuchuna utadhani maneno ya kujinyonga ya Iron Lady ni muziki. Au ni kwa vile Iron Lady na mkuu hawakusomea sheria kiasi cha kutoimanya? Mbona wanasheria huita hali hii ‘self-inculpatory evidence’ au ‘admission’ kwa lugha rahisi?

Je, Mkuu wa Kijiwe anangoja wapingaji wahanikize kumtaka amtimue huyu mama ambaye kama Hill Clint-on wa kule kwa Joji Kichaka Pori anavyobabaika kwenye kutoa maamuzi? Aliunga mkono majeshi ya Kichaka na Diki Chini kumvamia na kumfurusha Saadaam Husseinii eti kwa kuwa na silaha hewa za maangamizi ya umma (Weapons of Mass Destruction). Mara kwenye kampeni ya kutaka kukaa kwenye jumba jeupe lisilo jeupe bali jeupe kisera, anajikanyaga kiasi cha akina Obamaaa kumbamiza na kumkanyaga kanyaga!

We mama unangoja nini iwapo mkono wako ulibariki maasi yaliyosababisha kuangamia kwa pesa ya umma? Huoni kuwa maamuzi yako nayo ni Weapons of Money Destruction kwa Wadanganyika? Je, unangoja nini?

Ngoja nikutolee uvivu nipayuke zaidi tena bila woga wala kupinda maneno. ZM au Iron Lady pack and hit the road. Siku hizi nimesoma na naumanya ung’eng’e. Nasema mama kitoe huna dili wala sera hata kama una dola pamoja na akina Kagoda, ANBEN, Fosnik, Tanpower na wengine.

Leo nimeamua kutoa dozi tena kwa mapozi. Ngoja niwashukie wakubwa tu wanaojifanya hatujui chafu yao. Nanyi mna kosa la kigaidi la kuwa na zana za maangamizi ya njuluku au Weapons of Money Destruction.

Yupo huyu Eddie Lu-washa ambaye alikiri mwenyewe kwamba alikurupuka kuipa ulaji Richmond iliyopata mimba na kuzaa Dowans kama ilivyo mitandao ya nambari wani inavyopata mimba hovyo hovyo na kuzaa mitandao mingine midogo ya kumalizana. Hayo tuyaache. Acha nipayuke.

Eddie, una habari kitendo chako cha kukiri baada ya kuitetea Richmond kama walivyofanya wale watu wa rushwa wa TUKUKURA, ni kosa sawa na alilokiri huyo mama juu niliyempa vipande vyake?

Juzi nilipokea tuhuma kuwa binti yako naye kumbe yumo BoT akikamua na kutanua. Je, analinda hisa zako au ndiyo hayo kuwa mtoto wa nyoka ni nyoka?

Eddie Lu-washa, hata kama mkuu wa kijiwe ni swahiba yako ujue una udhaifu kwa kukurupuka kama Iron Lady halafu ukasimama kwenye kijiwe cha Idodomya ukautetea huu uoza na baadaye ukakiri ulilazimika kutokana na uhitaji wa nishati. Kaka jiondoe maana huna sera kwa sasa.

Yupo kaka Basi Shilingimbili. Wewe hata kama umekula kobisi na jiwe, tunakujua ulivyosuka dili la akina Bangue of Tanzanie. Je, kaka nawe unangoja nini? Kitoe. Tumechoka na michosho.

Leo nimeamua kupayuka tena kwa herufi kubwa na kinywa kipana. Acha nipayuke kabla hamjanikolimba au kunibenea na kunigambwage kwa tindikali. Ila mjue hilo si jibu wala suluhu bali kuchokoza hasira za umma mnaouuma mkidhani ni maamuma.

Leo sijautwika. Nina mapwenti kama Mchonga na usongo kama Sokoine na Lyatonga.

Siogopi vigogo wala Wagogo. Hata vikwea na Wakwere siwaogopi. Mie natoa dozi kama kazi wala sitaki upuuzi hata ujambazi.

Kaka Ibra M7ha nawe unangoja nini iwapo, kama Iron Lady, uliridhia Richmond? Nawe kitoe hata kama unatoka eneo moja na mkuu wa kijiwe.

Siwezi kumaliza mipayuko yangu bila kumpa salamu rafiki yangu Enderea Chenga. Wewe ulishirikiana na Tunituni kuiingiza kaya kwenye balaa la mikataba mibomu ya madini. Japo uliwalamba chenga akina Tunituni na Chekacheka, jua hutaulamba chenga zako umma ambao uliishakustukia. Ujue mie naongea kwa niaba ya umma.

Tena umma wenyewe si wa kuuma bali wa kuzomea na baadaye kutoa kichapo. Wewe ni loya.

Ohoo! Nilitaka kusahau salamu za swahiba zangu wawili Niziro Kadamage na Rostitamu Aziz. Nyie nanyi yenu twayajua hata kama mnazo, lakini si za wizi kama za yule jamaa yetu ponjoro Jitu Patili? Kumbe tulidhani madingi na wazito kumbe wakwanyua njuluku za umma. Angalia Kadamage alivyoshikwa pabaya kule Landani kwenye hoteli ya… Oh! Nimesahau jina.

Rostitamu Aziz tunaambiwa ndiyo unaendesha kijiwe kwa kutumia mitandao na mitandio ya chama! Jamani, yaani hii kaya kweli hovyo! Jitu linatoka sijui wapi huko linakuwa na say kwenye kaya yetu!

Hivi Mdanganyika anaweza kwenda umangani au uhindini akafanya chafu kama hii bila kulipuliwa kama Benazir Bhutto? Je, tatizo ni sisi au hawa kunguru? Where is the problem ya matatizo jamani?

We naona unacheka. Usicheke. Hii si habari njema. Don’t cheka wakati unaliwa, you must lia na kuomboleza. Usichekecheke kinafiki kama Cheka Cheka anayechenga chenga na kudana dana kwa kutumia vicheko.

Naona na yule anashangaa maneno haya. Mbona hushangai urithi wako kugeuzwa sadaka ya vyangudoa wa nje na ndani? Mbona hushangai jamii ya makondoo na kuku? Acha uvivu wa kufikiri kama Tunituni aliyeishiwa fikra, kwa uvivu akanenepa kiasi cha kiuno na shingo kulingana huku akiwabeua wenzie kwamba ni wavivu wa kufikiri!

Acheni uvivu wa kufikiri nyie. Msijidanganye, mambo hayatabadilika au umma kuwabadilikia kama mlivyoubadilikia. Acheni kudhani wataendelea kuwa kondoo. Wanaweza kugeuka chui kama Daktari Silaha wakageuza kibao. Shauri yenu! Kalagabaho.

Nimegukie Mkuu wa Kijiwe. Bro, bado unachekea chekea matatizo haya! Bado unawavumilia magaidi wenye Weapons of Money Destruction! Una habari zamani Osamaa alikuwa best wa akina Kichaka? Alipoamua kuwa gaidi kama wao wakamtolea uvivu. Hata Saadamu alikuwa best wao pia. Alipojiingiza kwenye Weapons of Mass Destruction, walim-destroy.

Nawe mshirika huna jinsi. Achana na uswahiba na magaidi wa njuluku ya umma. Wafanyie kweli. Kwa vile wewe ni mswahili huna historia ya kujilipua, basi watimue urejeshe confidence ya wanakijiwe waliokupa kula kama Tsunami wasijue Tsunami kweli!

Nihitimishe kukumbusha. Wafuatao lazima mwaka huu watimke.

Iron Lady Zakhiya Mengi-Jii, Eddie, Enderea Chenga, Basi Shilingi mbili, Ibra M7ha, Niziro Kadamage, Rostitamu Aziz et al.

Loo! Kumbe napayuka tu! Acha nitimke kusaka pesa ya kula. Sijui ya kuishi nitaisaka lini?

Msomaji usijali, naongea peke yangu baada ya kusikia taarifa kuwa mama wa njuluku amekiri kuingizwa mjini na Dalaliii. Sijui wote hawa wanangoja nini? Mkuu naye sijui anangoja nini!

mpayukaji@yahoo.com

Source:Tanzania Daima ya Januari 23, 2008.

Wednesday, 16 January 2008

Kijiwe chalaani kufukuzwa Ballali peke yake

BAADA ya mkuu kuwaingiza mkenge Wadanganyika, kijiwe kimefanya kikao na kuja na azimio la ghafla kulaani kutupiwa changa la macho. Bila hofu tunatoa shinikizo BoT isafishwe pamoja na taasisi nyingine.

Mzee mzima nimewahi na kumkuta muuza kahawa peke yake akilalamikia maudhi ya mkewe. Analalamika tangu mafisadi waupeleke uchumi wetu ICU, mkewe anatishia kuondoka. Amechoka kulishwa mbwanda na bichwa la kambare.

Nikiwa nimechoka kusikiliza umbea wa muuza kahawa, mara Mgosi Machungi anatia timu akiwa anatafuna ubani.

Anaanza. "Mgosi umesikia ushanii wa Mkuu wa Kaya ya Kijiwe? Eti anamtimua Baai na kuwaacha wezi wengine, tena pae pae Benki Kuu! Mbona wae watoto wa vigogo hajagusia? Hii Kaya sina hamu Mgosi."

Wakati najiandaa kujibu naona na Mpemba anaingia akiwa anavuta tasbihi yake. Inaonekana hili la Dalaliii halimshughulishi kama Mgosi.

"Salaamaleko jamia," anasalimia Mpemba.

Tunajibu na Mgosi anaona kama wazo lake linapuuziwa. Anaamua kurejea ugani. "Ami naona unashughuika na mengine waa la Baai halikuhangaishi! Hawa makafii sijui walitilisha nini?"

Mpemba anajibu. "Weye waongelea usanii wa kutengua ulaji! Mie banki kuu nshaaitoa maana. Ile banki kuu au ya vigogo na watoto wao? Hata kule Zanzibar wevi watupu."

Wakati tukisukuti maneno ya Mgosi na Mpemba, Mbwa Mwitu anatia timu akiwa anaimba wimbo wake sijui kaunyaka wapi?

"Pokea chako kibomu,
Mkuu ninakutumia,
Hata ukinilaumu,
Siri zenu twazijua.

Kazi zao ufisadi
Jeuri ngebe na nongwa,
Baraka ya ukaidi,
Ukali ka’ embe gwagwa"
Mshenzi huyu hajali wala hasalimii anaendelea.

"Dalaliiii alijigamba
Kuwa morale i juu,
Sasa panga amelambwa,
Kakimbilia majuu"

Mara Kijiwe hakina hamu kwa umahiri wake wa kushusha mistari!

Makengeza anaamua kumkatisha kwa kumpa kipisi cha sigara ndipo anatuguna mic. "Wazee tusichukulie suala hili kijuujuu. Kwanza tujiulize kama kutengua au kufukuzwa kwa Dalaliii ndiyo jibu au ni kukwepa matatizo na kusogeza muda."


Kabla hajaendelea, Kapende anachomekea. "Huu ni ujanja hata kama wanakijiwe wameukwaa mkenge kiasi cha kumpongeza mkuu wa kijiwe ilhali naye na Dalaliii lao moja. Kwanini alichelewa na kuacha mambo yaharibike ndipo achukue hatua uchwara za kimazingaombwe?”

Akiwa anajiandaa kuendelea kutoa mapwenti, mara Mbwa Mwitu kamtimulia moshi sikioni kiasi cha kulikoroga.

"Jamani tulishasema hizi bange zitakuja kuwaweka pabaya. Inaonekana moshi wa bange zenu umeathiri wanakijiwe wote. Vinginevyo wasingekubali dhihaka na matusi haya. Ajabu wamehanikiza kama vyura kumpongeza!"

Mkurupukaji hangoji aendelee kutanua. Naye ana usongo. "Nyie mnajidanganya na hizi sanaa! Kwanza hata hao wakaguzi hawajagusa lolote zaidi ya kuja na dili ya kumtafutia Mkuu upenyo wa kujificha na kuwaficha wenzake. Hii Kaya bwana ni ya wajanja na walaji watupu kuanzia juu hadi chini."

Mzee Maneno hangoji. Anatia timu kavu kavu. "Kijana wajanja na walaji ni ndugu zako. Acheni kutukana watu mwajidai mna uchungu na kaya. Kama mnao mbona tunaishia kusema sema vijiweni bila kufanya kweli?"

Mkurupukaji hakubali kushindwa. Anaamua kumjibu mzee Maneno. "Mzee hata ukane na kuchukia, kaya yetu ni ya wajanja na walaji. Kama siyo basi sasa hivi tulianzishe uone kama hutakuwa wa kwanza kuufyata."

Mzee Maneno naye hakubali kushindwa. "Kulianzisha si tatizo hata ukitaka tuanze sasa hivi. Tatizo ni baadhi ya wenzetu kutusaliti. Chukulia mfano wazee wa virungu. Wao huamrishwa kama mbwa na kushambulia wasijue wanaowashambulia ni wenzao wanaoteseka kama wao!"

Baada ya kuona mjadala unaanza kupoteza mwelekeo, Msomi Mkatatamaa anaamua kuokoa jahazi.

Kutokana na mapwenti na kisomo chake, wahusika kuona anaanza kutia timu, wanaufyata.

Anasema. "Wazee hamna haja ya kutiana madole wala kutoana macho. Tukubaliane; wanakaya wana sehemu kubwa ya lawama kwa ukondoo wao. Hayo tuyaache."

Anakohoa na kuendelea. "Nitaongelea hili la usanii wa kijiwe chetu. Je, mbona ame-concentrate kwenye bilioni 133 ilhali zilizoporwa ni ziadi ya hizo? Mbona majina ya vigogo na makampuni yao hayatajwi badala yake tunatajiwa vikampuni vya misheni town?

“Mbona Chama Cha Namba One kilichonufaika na chumo hili la wizi hakitajwi au ni ule usanii wa wanufaika kuwatimua waliowanufaisha? Kufukuza Dalaliii siyo suluhu iwapo watoto wa vigogo wanaendelea kuiba." Anainua kombe lake la kahawa na kulipiga busu na kuendelea.

"Ukitaka kujua zimeibiwa ngapi jumlisha zote zilizotolewa kwenye takrima, zilizojenga mahekalu na zilizotoroshewa India na kwingineko ndiyo utajua Bongo inaibiwa kiasi gani.

“Zilizoibiwa ni zaidi ya upuuzi huu wa bilioni 133. Kwani siri? Ajabu wanakijiwe wanashikilia kumpongeza Mkuu bila kuangalia athari za kiuchumi na kijamii kutokana na ufisadi huu wa kitaasisi na kimfumo.

“Dokta Silaha aliturahisishia kazi kuwataja wahusika. Ametaja list of shame. Ametaja Deep Green Finance. Ametaja wahusika ambao bado wanazidi kutesa. Kwanza niwaulize. Zile kesi tulizosikia zingefunguliwa dhidi yake zimefia wapi? Je, huu siyo ushahidi kuwa wahusika ni mafisadi hata kama ni waheshimiwa?"

Akiwa anajiandaa kuendelea, Mzee Ndomo anauliza swali. "Msomi unataka kusema pesa iliyoibiwa ni kubwa kuliko tunayoambiwa, na wahusika ni zaidi ya hawa?"

Msomi anajibu. "Naam mzee wangu. Hebu jiulize takrima zilizotembezwa mwaka 2005 zilitoka wapi kama siyo huko? Je, tatizo la uchumi wetu ni Benki Kuu tu? Mbona wale wanaojulikana kusaini mikataba ya mabomu katika uwekezaji hawafanyiwi kama Dalaliii?

“Je, Dalaliii alikuwa peke yake? Mbona mwanzoni tuliambiwa wapingaji ni waongo na wasemayo ni uongo? Je, hapa muongo, tena mkubwa ni nani? Je, tutaendelea kuwaamini waongo hata kama ni wakubwa?

“Naona suluhu siyo kutengua bali kufukuza, kukamata, kutaifisha na kushitaki. Na siyo Dalaliii tu, bali wote wanaojulikana wakijijua kuwa ni mafisadi wakubwa hata kama ndiyo wanaojifanya askari wa kuwakamata mafisadi."

Mara mate yanampalia, anapiga chafya. Mara Mbwa Mwitu anachomekea kiutani. "Angalia mzee wasikukolimbe na kukumwagia tindikali. Maana kwa Bagamoyo si unawajua?"

Msomi ameishakuwa gado anaendelea. "Hapa hakuna cha Bagamoyo bali wanakijiwe kuondokana na ukondoo. Tutaendelea kuwa ngazi za mbweha na mafisi kupandia ilhali tunaumia?

“Kinachofanyika ni kudhalilishwa tena na wale tuliowapa dhamana zao. Suluhu si kukuna kipele bali kutumbua jipu. Je, Mkuu hakushiriki? Mbona nyumbani kwake wamejaa mapapa na manyangumi tu? Hata wasaidizi wake wote si safi hata kama ni marafiki zake.

“Hebu angalia Richmond, Buzwagi, AIPITIELO, mbona kila kitu hadharani? Mkuu asitutie madole machoni naye hafai ndiyo maana Babu wa Kuchonga alimkataa.

“Kwanza amrejeshe Dalaliii tumsulubu au anaogopa asitoboe siri na mzee mzima akaumbuka?"

Kijiwe kikiwa ndiyo kimenoga mara alikatiza kibaka aliyekuwa anafukuzwa na watu wenye hasira na umasikini, tukajiunga nao kumtia adabu kibaka huyooo.





Source: Tanzania Daima Jan, 16, 2008